Νεανική Αγροτική Επιχειρηματικότητα – γράφει ο Δημήτρης Μιχαηλίδης

Δημήτρης Μιχαηλίδης

Στην ημερίδα με Νέους Αγρότες από την Περιφέρεια Κεντρικής Μακεδονίας, στις 4/4/2014, στην Θεσσαλονίκη, συναντήσαμε νέους αγρότες από τις Σέρρες, από την Ημαθία, από την Πιερία, από την Χαλκιδική, από την Θεσσαλονίκη, από το Κιλκίς και από την Λακωνία.
Στην συνάντηση επισημάναμε μεταξύ άλλων, τον Περιφερειάρχη Κεν. Μακεδονίας κ. Απ. Τζιτζικώστα, τον Αντιπεριφερειάρχη Αγροτικών κ. Δημ. Τζιρίτη, τον πρόεδρο της Ένωσης Νέων Αγροτών Λακωνίας κ. Δημ. Σταματάκο, τον πρόεδρο της Ένωσης Νέων Αγροτών Σερρών κ. Στ. Δελεφέρη, τον πρόεδρο της ΕΝΑ Πιερίας κ. Δημ. Δαλαμήτρα, τον πρόεδρο της ΕΝΑ Κιλκίς κ. Θ. Φυντανίδη, τον πρόεδρο της ΕΝΑ Χαλκιδικής κ. Π. Γιαλαγκολίδη, τον πρόεδρο της ΕΝΑ Θεσσαλονίκης κ. Γ. Μαλιαρό, τον κ. Δημ. Τσιάνο (Ημαθία), τον κ. Δημ. Γανίκα (Σέρρες) και πολλούς άλλους.
Τα θέματα που προσεγγίσθηκαν στον πρώτο κύκλο ήταν για την νέα Κοινή Γεωργική Πολιτική (Δρ Αθ. Σαρρόπουλος), για τις προοπτικές των συλλογικών δράσεων στον αγροτικό χώρο (καθ Παν. Σεργάκη) και για την Νεανική Αγροτική Επιχειρηματικότητα (κ. Δημ. Μιχαηλίδης).
Μερικά από όσα ακουστήκαν, ειδικότερα για την Νεανική Αγροτική Επιχειρηματικότητα είναι:
ΑΓΡΟΤΗΣ είναι ο γεωργός, κτηνοτρόφος, ψαράς και δασοκόμος, και μόνο συμπληρωματικά προς τα παραπάνω: ο παραγωγός ενέργειας, ο μεταποιητής-έμπορος της δικιάς του παραγωγής και ο πάροχος τουριστικών υπηρεσιών (αγροτουρισμός).
Ο ΑΓΡΟΤΗΣ είναι ο εξ επαγγέλματος ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΣ του περιβάλλοντος. Ο χώρος όπου ασκούνται τα αγροτικά επαγγέλματα, δεν μόνο χώρος εργασίας αλλά και χώρος ζωής όλης της οικογένειας του αγρότη. Οι αγροτικές περιοχές της υπαίθρου δεν είναι «εργοστάσια», αλλά χώροι για να εργασθείς, για να ζήσεις και να μεγαλώσεις την οικογένειά σου, με την ανάπτυξη πολιτικών υποδοχής & ελκυστικότητας της υπαίθρου (www.philoxeniaplus.eu).
Ο ΑΓΡΟΤΗΣ είναι αυτός που ΠΑΡΑΓΕΙ ΠΛΟΥΤΟ. Με ηλιακή ενέργεια, με αέρα, με νερό και με ιχνοστοιχεία από το έδαφος κατορθώνει να παράγει ΚΑΤΙ (απλά οι πλούσιοι καταγράφονται στον δευτερογενή και τριτογενή τομέα).
ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑ είναι η διάθεση για δράση με μεγάλες αβεβαιότητες, και ως τούτου ο αγρότης είναι εξ ορισμού ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΑΣ, και μάλιστα με πολύ μεγαλύτερες αβεβαιότητες, από οποιονδήποτε άλλο επάγγελμα, καθόσον οι «συμβάσεις» με τον Θεό, είναι ετεροβαρείς, εκθέτοντας τον αγρότη σε απρόβλεπτες καταστάσεις.
Προαπαιτούμενα της αγροτικής επιχειρηματικότητας είναι η αγροτική έρευνα & οι γεωργικές εφαρμογές, η αγροτική εκπαίδευση & κατάρτιση, η υποστήριξη της αγρ. επιχειρηματικότητας και βέβαια η επίτευξη κέδρους και εισοδήματος από την αγορά και όχι από επιδοτήσεις.
Οι Νέοι στα αγροτικά επαγγέλματα είναι μόνο το 6% των αγροτών. Το ερώτημα που έθεσε στον ΥπΑΑΤ ο κ. Π. Γιαλαγκολίδης στα Μουδανιά « Ποιος θα ταΐσει τους Έλληνες το 2030?», ισχύει απόλυτα, και είναι αναπάντητο. Αν μάλιστα συνδυασθεί με το εξαιρετικά υψηλό ποσοστό των ηλικιωμένων, που είναι 65% για τους άνω των 55 ετών αγρότες, τότε δείχνει ξεκάθαρα ότι αυτά τα επαγγέλματα δεν θα μπορέσουν να ανταποκριθούν στον ρόλο τους στο μέλλον. Ίσως μάλιστα να είναι επιδίωξη πολιτική (?). Πέραν από τις τηλεοπτικές και άλλες κομματικές κορώνες, κυρίως προεκλογικές, οι κάθε επιπέδου κυβερνήσεις δεν φαίνεται να θεωρούν τους αγρότες, ως τους πιο επιθυμητούς ψηφοφόρους, και ίσως ΑΝΤΙΘΕΤΟΥΣ με κεντρικά πολιτικά σχήματα.
Ο αγρότης είναι δυνητικά ΑΥΤΑΡΚΗΣ. Οι κάθε μορφής εξουσίες επιθυμούν να συναλλάσσονται με εξαρτημένους από αυτές. Το 1960 από ένα αγροτικό προϊόν στο ράφι (τιμές καταναλωτή) οι εισροές απορροφούσαν το 10% και η τυποποίηση-συσκευασία-μεταφορές-εμπορία το 30%, αφήνοντας στον αγρότη-παραγωγό περίπου το 60%, που τον καθιστούσε αρκετά αυτάρκη. Το 2010, όπως δίνει το ΥπΑΑΤ, ο αγρότης παίρνει ΜΟΝΟ το 10% της τιμής καταναλωτή, διότι οι εισροές (λιπάσματα, πετρέλαια, σπόροι κλπ) απορροφούν το 20% και η μετασυλλεκτική διαδικασία κατάφερε να καρπούται το 70% … (!). Έτσι ο αγρότης κατάντησε να εξαρτάται από τις επιδοτήσεις, που τον καθιστά πιθανότερο πειθήνιο εξάρτημα της κάθε κεντρικής εξουσίας, ιδίως αυτής που του δίνει επιδοτήσεις, επιστροφές ΦΠΑ και «κατά παρέκκλιση» αποζημιώσεις.
Τα αγροτικά επαγγέλματα δεν είναι απλά παραγωγικός μηχανισμός σε ένα εργοστάσιο παραγωγής τροφών, αλλά ΤΡΟΠΟΣ ΖΩΗΣ. Για την άσκηση αγροτικών επαγγελμάτων δεν αρκούν μόνο γνώσεις και ικανότητες, αλλά είναι απαραίτητες και ΚΟΙΝΩΝΙΚΕΣ ΔΕΞΙΟΤΗΤΕΣ, για να μπορούν να ζήσουν όλοι οι αγρότες μαζί στις αγροτικές ΟΡΓΑΝΙΚΕΣ κοινωνίες.
Οι ΚΟΙΝΩΝΙΕΣ εξυπηρετούνται καλύτερα από συστήματα της κοινωνικής οικονομίας, όπως οι συνεταιρισμοί και ΟΧΙ οι επιχειρήσεις, που είναι εργαλείο της οικονομίας της αγοράς. Συνεταιρισμός είναι μια ΑΥΤΟΝΟΜΗ οργάνωση ΠΡΟΣΩΠΩΝ, τα οποία συνδέονται ΕΘΕΛΟΝΤΙΚΑ με σκοπό να εξυπηρετήσουν τις οικονομικές, κοινωνικές και πολιτιστικές ανάγκες και επιδιώξεις τους, μέσω μιας ΣΥΜΜΕΤΟΧΙΚΗΣ και ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΚΑ ελεγχόμενης επιχείρησης.
Εάν οι παραγωγοί πλούτου, τους επιτρεπόταν και να τον διαχειριστούν, τότε θα γινόντουσαν πανίσχυροι, αλλά με γραφειοκρατικές διαδικασίες που έχουν ΙΣΟΔΥΝΑΜΟ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑ με ΑΠΟΚΛΕΙΣΜΟ, εξωθείται ο αγρότης προς εργάτη γης, αντί να του αναγνωρίζεται ο ρόλος στην αγροτική επιχειρηματικότητα. Μακριά από κόμματα και από κεντρικές δομές πρέπει να αναπτυχθεί το αγροτικό κίνημα χωρίς υπερκατασκευές, παρά μόνο μέχρι την από την βάση εκλεγόμενη περιφερειακή δομή, αλλιώς κινδυνεύει να προσελκύει ευκαιριακούς εκμεταλλευτές.
Η συνήθης Αγροδιατροφική Εφοδιαστική Αλυσίδα, θεωρούσε τον αγρότη απλά παραγωγό, ως ένα κρίκο της Εφοδιαστικής Αλυσίδας. Αλλά ο αγρότης σήμερα και ο επισκέπτης, έχει καταναλωτικά χαρακτηριστικά. Η Εφοδιαστική Αλυσίδα, με τα ρυπαντικά τροφοχιλιόμετρα, αφήνει χώρο για Τοπική Εφοδιαστική Αλυσίδα, η οποία συμπίπτει με τις Αγορές Αγροτών, όπως πειραματικά, εφάρμοσε εδώ και δύο χρόνια, ο κ. Λ. Ραβανός (6974111252, Πρέβεζας).

Παύλος Γιαλαγκολίδης (Χαλκιδική), Δημήτρης Δαλαμήτρας (Πιερία), Σταύρος Δελεφέρης (Σέρρες) & Θόδωρος Φυντανίδης (Κιλκίς), ενώ στην δεύτερη σειρά διακρίνονται ο Αποστόλης Κούρτης (Πιερία) και Δημήτρης Σταματάκος (Λακωνία)
Η αγροτική επιχειρηματικότητα μέχρι σήμερα δεν υποστηρίζεται από κάποια ενεργό δομή, όπως πχ τα Επιμελητήρια. Οι αγρότες θα έπρεπε να μπορούν να συμμετέχουν και να υποστηρίζονται από τα τοπικά Επιμελητήρια, ή τα ΑΓΡΟΤΙΚΑ ΕΠΙΜΕΛΗΤΗΡΙΑ.
Η αγροτική κοινωνία εξυπηρετείται καλύτερα & αποτελεσματικότερα από συστήματα της Κοινωνικής Αλληλέγγυας Οικονομίας, και των συλλογικών δομών. Το τελευταία δημιουργηθέν εργαλείο των Κοινωνικών Συνεταιριστικών Επιχειρήσεων-ΚοινΣΕπ (βιβλίο «Θεσμοί & εφαρμογές της Κοινωνικής Οικονομίας» Β. Τακτικός, 210 8813760), είναι ένα καλό εργαλείο.
Τα δικαιώματα βασικής ενίσχυσης θα χορηγηθούν στους γεωργούς οι οποίοι θα υποβάλουν αίτηση χορήγησης δικαιωμάτων ενίσχυσης στο πλαίσιο του καθεστώτος βασικής ενίσχυσης έως τις 15 Μαΐου 2015. Ο αριθμός των δικαιωμάτων ενίσχυσης που θα χορηγηθούν ανά γεωργό ισούται με τον αριθμό των επιλέξιμων στρεμμάτων που θα δηλώσει ο γεωργός για το 2015 (δε θα υπάρχουν πλέον ειδικά δικαιώματα), αλλά θα υπάρξει σύνδεση με τους δικαιούχους του 2013, ώστε να αποφευχθεί η κερδοσκοπία.
Δε θα χορηγηθούν δικαιώματα βασικής ενίσχυσης σε όσους δε είχαν δικαιώματα ενιαίας ενίσχυσης ή δεν εισέπραξαν άμεσες ενισχύσεις το 2013, ακόμη κι αν διαθέτουν επιλέξιμα εκτάρια το 2015. Σε αυτή την περίπτωση θα υποβάλλεται αίτηση από το εθνικό απόθεμα.
Εξαιρούνται όσοι:
α)βάσει του καθεστώτος ενιαίας ενίσχυσης, δεν ενεργοποίησαν τυχόν δικαίωμα αλλά παρήγαγαν αποκλειστικά φρούτα, λαχανικά ή/και καλλιεργούν αποκλειστικά αμπελώνες,
β) βάσει του καθεστώτος ενιαίας στρεμματικής ενίσχυσης, δεν ζήτησαν τυχόν στήριξη και διέθεταν μόνο γεωργική γη η οποία στις 30/6/2013 δεν ήταν σε καλές γεωργικές συνθήκες όπως προβλέπεται στο άρθρο 124 παράγραφος 1 του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 73/2009.
γ) ουδέποτε είχαν ή μίσθωναν δικαιώματα ενίσχυσης και υποβάλλουν αποδεικτικά στοιχεία σύμφωνα με τα οποία, κατά την 15-5-2013, επιδόθηκαν στην εκτροφή ζώων ή παρήγαγαν ή καλλιέργησαν γεωργικά προϊόντα, συμπεριλαμβανομένης της συγκομιδής, της άμελξης, της αναπαραγωγής ζώων και της εκτροφής ζώων για γεωργική εκμετάλλευση.
Η προσκόλληση στον επιδοματικό 1ο Πυλώνα φρενάρει και δεν οδηγεί στην Αγροτική Ανάπτυξη του 2ου Πυλώνα. Για την ΚΓΠ 2015-2020 δεν έχουν δοθεί ακόμα οι προτάσεις της Ελληνικής Κυβέρνησης για διαβούλευση (με τις ανενεργές αγροτικές συνδικαλιστικές πανελλήνιες δομές?), ενώ πρέπει μέχρι 31/7/2014 να υποβληθούν στην ΕΕ.

Για την καταγραφή,
Δημήτρης Μιχαηλίδης, 6998282382