του Ρούλη Κοκελίδη
Το περιφερειακό πρόβλημα στην χώρα μας είναι αποτέλεσμα του υπέρμετρου συγκεντρωτισμού και της θεσμικής ακινησίας. Το λεγόμενο γραφειοκρατικό κράτος των Αθηνών ήταν απρόθυμο να παραχωρήσει ουσιαστικές και αποφασιστικές αρμοδιότητες σε αποκεντρωμένες δομές στη διοίκηση και την αυτοδιοίκηση.
Οι θεσμικές αλλαγές στο διοικητικό σύστημα ιδιαίτερα την δεκαετία του ’90 έδωσαν βέβαια μια κινητικότητα, αλλά δεν κατόρθωσαν να κάνουν ρήξεις και να δημιουργήσουν ζωντανούς θεσμούς.
Το πολιτικό σύστημα δεν συνειδητοποίησε τη θεμελιώδη άποψη ότι η διοίκηση, η αποκέντρωση, η αυτοδιοίκηση που δεν εκφράζουν πραγματικά την κοινωνία δεν βελτιώνουν την πολιτική, οικονομική και κοινωνική ζωή. Αντίθετα καταλήγουν αναποτελεσματικοί, αντιπαραγωγικοί και γραφειοκρατικοί μηχανισμοί.
Από το άλλο μέρος στην Ελλάδα τα προγράμματα δημοσίων επενδύσεων, τα κοινοτικά πλαίσια στήριξης, τα περιφερειακά επιχειρησιακά προγράμματα, γενικότερα οι πόροι που διοχετεύτηκαν από τα διαρθρωτικά ταμεία δεν συνέβαλαν στην περιφερειακή ανάπτυξη. Η αρνητική αυτή εξέλιξη ήταν αποτέλεσμα των πελατειακών και παραγοντίστικων επιλογών. Κοντολογίς δεν υπήρξε στην χώρα μας σχεδιασμένη περιφερειακή πολιτική.
Αναμφίβολα με τον Καλλικράτη η αποκεντρωμένη διοίκηση θα δώσει νέο νόημα στην πολιτική ζωή. Η αναδιανομή της εξουσίας του κράτους, η αλλαγή της πολιτικής κουλτούρας, θα αποκαταστήσει την αξιοπιστία και την σχέση εμπιστοσύνης με τον πολίτη. Θα δημιουργήσει ένα νέο τοπίο με κυρίαρχο στοιχείο την ενεργητική συμμετοχή της κοινωνίας. Παραπέρα θα συμβάλλει για μια νέα συνείδηση περιφερειακής πολιτικής, η οποία είναι μονόδρομος για την πρόοδο και την αναγέννηση της πατρίδας μας.
Η Δ. Μακεδονία, η περιφέρεια της ενέργειας στην χώρα μας, έχει κεντρικό ρόλο στη νέα αναπτυξιακή προσπάθεια της πράσινης οικονομίας.
Υπάρχουν όλες οι προϋποθέσεις, πρέπει όμως στην κατεύθυνση αυτή:
1. Να συνειδητοποιήσουμε ότι το πρόβλημα της τοπικής ανάπτυξης είναι βασική δική μας υπόθεση.
2. Να διευρύνουμε την παραγωγική βάση της περιφέρειας με νέες ιδέες και με συγκεκριμένες πρωτοβουλίες, να προσδιορίσουμε την δυνατότητα καινούργιων ανταγωνιστικών κλάδων της οικονομίας.
3. Να αναδείξουμε τη Δ. Μακεδονία σε ένα σύγχρονο ενεργειακό κέντρο και να αναβαθμίσουμε το ρόλο της ΔΕΗ για τη νέα σύνθεση συμβατικών και εναλλακτικών μορφών ενέργειας. Η ΔΕΗ πρέπει να παραμείνει με 51% στο κράτος. Η κατασκευή των δύο νέων λιγνιτικών μονάδων στην Πτολεμαίδα και τη Φλώρινα, που ενσωματώνουν τις πλέον φιλικές προς το περιβάλλον τεχνολογίες, δημιουργούν ένα νέο τοπίο και θα βοηθήσουν καθοριστικά στο μεγάλο πρόβλημα της ανεργίας ιδιαίτερα της νεολαίας. Να μπει επιτέλους η Ελλάδα στην παραγωγή της νέας εποχής, να γίνει παραγωγός και εξαγωγέας εξοπλισμού τεχνολογίας και υπηρεσιών τη πράσινης οικονομίας. Η ίδρυση στη Δ. Μακεδονία, στο πλαίσιο του ΕΣΠΑ, από την ΔΕΗ, το ΑΕΙ, το ΤΕΙ, την Τ.Α., τους παραγωγικούς φορείς, την ιδιωτική πρωτοβουλία, ενός Ινστιτούτου Έρευνας ΑΠΕ και νέων τεχνολογιών πανελλαδικής εμβέλειας θα δημιουργήσει καινοτομία και ανάπτυξη.
4. Να δώσουμε προτεραιότητα στην αγροτική οικονομία με στόχο την ποιοτική, βιολογική και κτηνοτροφική παραγωγή. Αξιοποιώντας την βιοποικιλότητα, τους υδάτινους πόρους, τις φυσικές ομορφιές της περιοχής μπορούμε να ανταποκριθούμε στις επείγουσες προκλήσεις για μια νέα διατροφική πολιτική. Η Δ. Μακεδονία έχει όλα τα περιθώρια να γίνει η πρώτη βιολογική περιφέρεια της χώρας. Για την προοπτική αυτή κρίνεται αναγκαία η ίδρυση κέντρου βιολογικής γεωργίας και κτηνοτροφίας το οποίο θα ερευνά, θα ενημερώνει και θα στηρίζει τους αγρότες και κτηνοτρόφους. Αξιοποιώντας επίσης τα συγκριτικά πλεονεκτήματα απαιτείται να συνδεθεί η ντόπια παραγωγή με την μεταποίηση, την κατανάλωση και το τουριστικό προϊόν. Ο Αγροτουρισμός είναι ένα από τα μεγάλα στοιχήματα της Δ. Μακεδονίας. Τα παραδοσιακά προϊόντα όπως η γούνα και ο κρόκος είναι πρεσβευτές της περιοχής προς τις διεθνείς αγορές.
5. Να επεξεργαστούμε, στο πλαίσιο της βαλκανικής πολιτικής της Ελλάδας, μια νέα προσέγγιση της περιοχής με τους γειτονικούς λαούς «καλλιεργώντας» τις παραδοσιακές καλές σχέσεις σε οικονομικό και πολιτιστικό επίπεδο. Η πρόσφατη συμφωνία για τη δημιουργία διασυνοριακού πάρκου στις Πρέσπες δείχνει ότι υπάρχουν μεγάλες δυνατότητες.
Tέλος για την διεύρυνση και τον εμπλουτισμό της παραγωγικής βάσης πρέπει να δώσουμε μεγάλη βαρύτητα στα εϋρωπαικά πρόγραμματα. Για τον λόγο αυτό η Δ. Μακεδονία είναι ανάγκη να βρίσκεται σε στενή επαφή, να είναι παρούσα στις Βρυξέλλες.
