ΟΜΙΛΙΑ ΓΙΩΡΓΟΥ ΠΑΠΑΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥ ΥΠΟΥΡΓΟΥ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΣΤΗΝ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΥΠΟΘΕΣΕΩΝ ΚΑΤΑ ΤΗΝ ΕΝΗΜΕΡΩΣΗ ΓΙΑ ΤΟ ΥΠΟ ΚΑΤΑΘΕΣΗ ΣΧΕΔΙΟΥ ΝΟΜΟΥ «ΠΡΟΣΑΡΜΟΓΗ ΤΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΝΟΜΟΘΕΣΙΑΣ ΣΤΗΝ ΟΔΗΓΙΑ 2006/123 ΤΟΥ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟΥ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟΥ ΚΑΙ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ» ΣΤΗ ΒΟΥΛΗ

Το γεγονός ότι είναι μια Οδηγία προς ενσωμάτωση, δεν σημαίνει ότι δεν είναι χρήσιμο να γίνει μια συζήτηση, για τα θέματα τα οποία τίθενται. Κυρίες και κύριοι Βουλευτές, μιλάμε για την ενσωμάτωση, στο ελληνικό έννομο δίκαιο, με την προσαρμογή στην ελληνική νομοθεσία της Οδηγίας 2006/123 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, σχετικά με τις υπηρεσίες στην εσωτερική αγορά.
Καταρχάς, θα ήθελα να σας πω λίγα λόγια, για το πεδίο εφαρμογής του σχεδίου νόμου, το οποίο νομίζω ότι θα είναι χρήσιμο, προτού μπούμε στο καθαυτό περιεχόμενο. Το σχέδιο νόμου, έχει εφαρμογή σε πολύ ευρύ φάσμα δραστηριοτήτων παροχής υπηρεσιών. Με στοιχεία του 2007 αναφέρεται σε υπηρεσίες με ακαθάριστη προστιθέμενη αξία, που αντιστοιχούν σε περίπου το 60% της συνολικής προστιθέμενης αξίας στο ΑΕΠ. Οι κλάδοι των υπηρεσιών, που θα απελευθερωθούν, συμβάλλουν κατά περίπου 60% στην ακαθάριστη αξία παραγωγής και η απασχόληση είναι κοντά στο 60% των απασχολούμενων. Άρα, είναι μια πολύ σημαντική Οδηγία, με την έννοια ότι αναφέρεται, σε ένα πολύ ευρύ φάσμα της οικονομικής δραστηριότητας.
Σε όλες τις ευρωπαϊκές χώρες, υπάρχουν μελέτες, για την εκτίμηση των επιπτώσεων στην οικονομία τους, υπάρχει μια μελέτη, η οποία έχει κάνει η Ευρωπαϊκή Επιτροπή. Για τη χώρα μας εκτιμάται ότι η πλήρης ενσωμάτωση της Οδηγίας, θα οδηγήσει σε μία σχετική μείωση του επιπέδου των τιμών κατά 0,15%. Αύξηση οικονομικής δραστηριότητας 0,6% έως 1%, αύξηση απασχόλησης 0,35% και μείωση του κόστους του διοικητικού βάρους των επιχειρήσεων και αυτό με συνολικά θετικά αποτελέσματα για την ελληνική οικονομία.
Άμεσα και έμμεσα ωφελούμενοι είναι οι επιχειρήσεις, που θα έχουν πια τη δυνατότητα της μείωσης του κόστους λειτουργίας τους και κυρίως οι μικρομεσαίες επιχειρήσεις, για τις οποίες το κόστος εγκατάστασης ή ανάπτυξης ενδοκοινοτικού εμπορίου των υπηρεσιών, λειτουργεί πολλές φορές αποτρεπτικά. Οι καταναλωτές είναι άμεσα ωφελούμενοι, επίσης οι ελεύθεροι επαγγελματίες, που ασκούν τα επαγγέλματα που εμπίπτουν στο πεδίο εφαρμογής του σχεδίου νόμου. Οι ενδιαφερόμενοι να βρουν εργασία ή να αλλάξουν αντικείμενο, λόγω της δημιουργίας νέων θέσεων εργασίας και αύξηση των ευχερειών απασχόλησης είναι ωφελούμενοι. Οι αποδέκτες και χρήστες των παρεχόμενων υπηρεσιών και οι δημόσιες αρχές, τα κράτη – μέλη, και βεβαίως η Ελλάδα, λόγω της μείωσης των διαδικασιών και την απλούστευση των διατυπώσεων.
Υπάρχει, λοιπόν, ένα πολύ μεγάλο φάσμα εμπειρικής έρευνας, που δείχνει ότι η δημιουργία μιας γνήσιας εσωτερικής αγοράς υπηρεσιών, θα είναι σε όφελος της οικονομίας των χωρών – μελών. Αυτή η εσωτερική αγορά υπηρεσιών δημιουργείται και πραγματοποιείται μέσω της διευκόλυνσης της άσκησης δύο θεμελιωδών κοινοτικών ελευθεριών. Της ελευθερίας εγκατάστασης φυσικών και νομικών προσώπων και της ελευθερίας διασυνοριακής παροχής υπηρεσιών. Σε αυτό το σημείο θα ήθελα να ξεκαθαρίσω ότι η συγκεκριμένη Οδηγία δεν έχει σχέση με τα κλειστά επαγγέλματα. Η συγκεκριμένη Οδηγία έχει να κάνει με την απελευθέρωση των υπηρεσιών. Όπως γνωρίζετε, η Κυβέρνηση έχει δεσμευτεί ότι θα προχωρήσει σε διάλογο για το άνοιγμα των κλειστών επαγγελμάτων και είναι κάτι το οποίο δεν καλύπτεται από τη συγκεκριμένη Οδηγία.
Η Οδηγία εισάγει μια σειρά από διοικητικές καινοτομίες, που διευκολύνουν την εγκατάσταση φυσικών και νομικών προσώπων, που δραστηριοποιούνται στον τριτογενή τομέα και την ελεύθερη κυκλοφορία των υπηρεσιών. Επιβάλλει την διοικητική απλοποίηση των υπηρεσιών, την εγκατάσταση και λειτουργία κέντρων εξυπηρέτησης, για τους παρόχους και αποδέκτες υπηρεσιών. Αυτά θα πρέπει να λειτουργούν ηλεκτρονικά και από απόσταση και η λειτουργία τους να ανατίθεται στα ΚΕΠ. Επιβάλλει την απογραφή της νομοθεσίας, που διέπει τις υπηρεσίες, προκειμένου να καταργηθούν ή να τροποποιηθούν διατάξεις, που εμποδίζουν την ελευθερία και εγκατάσταση και ελεύθερη κυκλοφορία των υπηρεσιών. Και θεσπίζει ένα μηχανισμό διοικητικής συνεργασίας με τα άλλα κράτη-μέλη στην Ευρωπαϊκή Επιτροπή. Είναι, δηλαδή, μια διασύνδεση, ένα ηλεκτρονικό σύστημα ανταλλαγής πληροφοριών, που αποτελεί ήδη ευρωπαϊκό δίκτυο και λειτουργεί πιλοτικά από 1.1.2009.
Οι ρυθμίσεις της Οδηγίας είναι οριζόντιες και κλαδικές και καλύπτουν το σύνολο του τριτογενούς τομέα, αλλά έχουν και σημαντικές εξαιρέσεις. Δεν εμπίπτουν στο πεδίο εφαρμογής οι παρακάτω δραστηριότητες: χρηματοοικονομικές υπηρεσίες, υπηρεσίες και δίκτυα ηλεκτρονικών επικοινωνιών, υπηρεσίες στον τομέα των μεταφορών, των αστικών συγκοινωνιών, των λιμενικών υπηρεσιών και των ασθενοφόρων. Υπηρεσίες που παρέχονται από γραφεία εύρεσης προσωρινής εργασίας, υπηρεσίες υγειονομικής περίθαλψης, ιατρικές και φαρμακευτικές, οπτικοακουστικές, δραστηριότητες εφαρμογής τυχερών παιχνιδιών, ιδιωτικές υπηρεσίες ασφάλειας και υπηρεσίες συμβολαιογράφων και δικαστικών επιμελητών. Όλα αυτά εξαιρούνται από το πεδίο εφαρμογής της Οδηγίας.
Αυτή η Οδηγία ήταν πολύπαθη. Ξεκίνησε με μια αρκετά διαφορετική μορφή και πέρασε από πολλά κύματα αμφισβήτησης στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο. Το πιο σημαντικό σημείο, στο οποίο υπήρξε πάρα πολύ μεγάλη συζήτηση και άλλαξε ως αποτέλεσμα, ήταν η Αρχή της χώρας καταγωγής, η οποία δημιούργησε αντιδράσεις και φόβους για κοινωνικό dubbing. Από τις διατάξεις που έχουν ενσωματωθεί τώρα στην Οδηγία, προκύπτει σαφώς, ότι σε περίπτωση διασυνοριακής παροχής υπηρεσίας με απόσπαση εργαζομένων – παράδειγμα, εργαζομένων σε κατασκευαστικές εταιρίες – το εφαρμοστέο εργατικό δίκαιο είναι αυτό της χώρας υποδοχής και όχι της χώρας καταγωγής. Αυτό δε, είναι ένα μείζον ζήτημα, το οποίο αντιμετώπιζε το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και ενώ συζητήθηκε, υπήρξαν μεγάλες διαφοροποιήσεις, με αποτέλεσμα την αλλαγή της Οδηγίας, όπως επίσης και τη βελτίωσή της.
Να πω ότι η προηγούμενη Κυβέρνηση είχε δρομολογήσει μια σειρά από διαδικασίες και πρωτοβουλίες για την ενσωμάτωση της Οδηγίας, όπως επίσης εγκυκλίους και οδηγούς για τις υποχρεώσεις που απορρέουν. Είχαμε βεβαίως, την υποχρέωση να ενσωματωθεί η Οδηγία έως τις 27.12.2009. Αυτό δεν πραγματοποιήθηκε και έχουμε λάβει πρόσφατα μια προειδοποιητική επιστολή της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, με την οποία επαπειλείται πρόστιμο, αν δεν υπάρξουν μέτρα συμμόρφωσης ως τις 28 Μαρτίου. Φιλοδοξούμε πριν την ημερομηνία αυτή, να έχει ψηφιστεί από το Ελληνικό Κοινοβούλιο αυτό το σχέδιο νόμου και να αποτελεί, πλέον, τμήμα της ελληνικής έννομης τάξης.
Θέλω να τονίσω ότι είναι πολύ σημαντικές οι διοικητικές διαδικασίες εφαρμογής, δηλαδή, πέραν από την ενσωμάτωση της Οδηγίας αυτής καθ’ αυτής, είναι πολύ σημαντικό να δρομολογηθούν διαδικασίες εξυπηρέτησης πολιτών, ώστε να μπορέσει να εφαρμοστεί. Έχουμε ήδη δρομολογήσει σε συνεργασία με το Υπουργείο Εσωτερικών, αυτές τις διαδικασίες.
Ευχαριστώ πολύ κ. Πρόεδρε.
ΔΕΥΤΕΡΟΛΟΓΙΑ
ΥΠΟΥΡΓΟΥ
Καταρχάς, τέθηκαν ορισμένα ενδιαφέροντα ζητήματα, που έχουν να κάνουν με το ρόλο του Εθνικού Κοινοβουλίου, στη διαδικασία προετοιμασίας των Οδηγιών. Δεν αισθάνομαι ότι μπορώ να απαντήσω σε αυτά. Υπάρχει, όπως ξέρετε, αυτή τη στιγμή μια συγκεκριμένη διαδικασία σε ευρωπαϊκό επίπεδο. Είναι μια εξαιρετικά πολύπλοκη διαδικασία. Είναι μια διαδικασία, την οποία ορισμένοι σε αυτή την Αίθουσα γνωρίζουν και καλύτερα από εμένα, γιατί έχουν θητεύσει πολλά χρόνια στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο. Εγώ είμαι εκεί μόνο δύο μήνες.
Συνεπώς, δεν μπορώ να πω πολλά παραπάνω, πέρα από το ότι, προφανώς, είναι ευκταίο το Εθνικό Κοινοβούλιο να εμπλέκεται νωρίτερα. Αυτό δεν μπορεί να γίνει, τουλάχιστον εξ όσων γνωρίζω, με ένα συγκεκριμένο θεσμικό τρόπο, γιατί είναι απόλυτα καταγεγραμμένη η διαδικασία πρώτης – δεύτερης ανάγνωσης στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο. Αυτό που θα μπορούσε να γίνει και εδώ – είμαι σίγουρος ότι και οι Έλληνες Ευρωβουλευτές όλων των παρατάξεων θα ήταν απολύτως ανοιχτοί σε αυτό – είναι να έρχονται και να ενημερώνουν τις αρμόδιες επιτροπές του ελληνικού Κοινοβουλίου για μεγάλα νομοθετήματα, που είναι σε εξέλιξη και τα οποία θα έχουν σημαντικές επιπτώσεις για τη χώρα. Από την πλευρά της Κυβέρνησης, κάτι τέτοιο θα ήταν απολύτως επιθυμητό και θεωρούμε ότι θα ήταν και πάρα πολύ χρήσιμο.
Έγινε μια συζήτηση περί καθυστερήσεων. Αυτή είναι πάντα μια άχαρη συζήτηση και έχει δύο σκέλη. Το ένα σκέλος είναι γιατί η προηγούμενη Κυβέρνηση δεν το ενσωμάτωσε, δεν το έφερε για ψήφιση, όταν από τις 14 Ιουλίου 2009 είχε κατατεθεί από τις αρμόδιες υπηρεσίες στην πολιτική ηγεσία. Το δεύτερο είναι γιατί η σημερινή Κυβέρνηση δεν το έφερε νωρίτερα.
Ως προς το πρώτο, δεν είμαι εγώ αυτός που θα δώσει την απάντηση. Ως προς το δεύτερο, να πω απλώς ότι αυτή η Κυβέρνηση έλαβε εντολή από το Κοινοβούλιο στις 20 Οκτωβρίου και το πρώτο της μέλημα ήταν ένα νομοσχέδιο για την ενίσχυση της αλληλεγγύης, το οποίο πήρε απόλυτη προτεραιότητα και ο Προϋπολογισμός του κράτους. Μετά τα αυτά, ήρθε το νομοσχέδιο της Στατιστικής Υπηρεσίας, από πλευράς Υπουργείου Οικονομικών και μια σειρά προετοιμασίας άλλων νομοσχεδίων, όπως είναι η εισοδηματική πολιτική και το φορολογικό. Ουδείς παραγνωρίζει τη μεγάλη σημασία αυτού του νομοσχεδίου, αλλά πρακτικά, δεδομένου ότι έγιναν και μια σειρά από αλλαγές βελτιωτικού χαρακτήρα, ήταν δύσκολο να έρθει πιο νωρίς.
Ερωτήθηκε, αν υπάρχουν μελέτες οικονομικών επιπτώσεων. Υπάρχει μόνο μία, που θα φέρουμε στη συζήτηση, όταν γίνει η συζήτηση στην Επιτροπή και στη Ολομέλεια. Έχει γίνει για όλη την Ε.Ε., αλλά αφορά και στην Ελλάδα, από ένα ινστιτούτο οικονομικών της Δανίας, μετά από παραγγελία της Ευρωπαϊκής Επιτροπής.
Τέθηκαν ερωτήματα σχετικά με τα κλειστά επαγγέλματα και γιατί δεν έχουμε προχωρήσει πιο γρήγορα σε αυτά. Καταρχάς, να θυμίσω ότι μελέτες για τα κλειστά επαγγέλματα υπάρχουν από το 2003. Το πρώτο ερώτημα είναι γιατί από το 2004 μέχρι το 2009 δεν έγινε απολύτως τίποτα γι’ αυτό. Το δεύτερο ερώτημα είναι τι θα κάνουμε τώρα. Η απάντηση είναι ότι εμείς θα συστήσουμε μια Διϋπουργική Επιτροπή για το ζήτημα αυτό και θα καλέσουμε τους κοινωνικούς εταίρους για ανταλλαγή απόψεων πάνω σε ένα πλαίσιο, στους επόμενους μήνες. Είναι, καταρχάς, καταγεγραμμένη στο Πρόγραμμα Σταθερότητας και Ανάπτυξης η βούληση ανοίγματος των κλειστών επαγγελμάτων και η όλη διαδικασία πρέπει να έχει ολοκληρωθεί το 2010. Συνεπώς, θα την ξεκινήσουμε αμέσως μετά το Πάσχα, με την πρόθεση να φέρουμε κάποια στιγμή, το φθινόπωρο, ένα πλήρες πλαίσιο στην ελληνική Βουλή.
Υπάρχει μια πολύ μεγάλη συζήτηση για το τι σημαίνει για τα εισοδήματα η απελευθέρωση των επαγγελμάτων. Νομίζω ότι αυτή η συζήτηση έχει πείσει τους περισσότερους από όσους πιστεύουν ότι η λειτουργία μιας μεικτής οικονομίας, με κανόνες όμως, οδηγεί σε αύξηση των εισοδημάτων και σε αυτό εμπίπτει και αυτή η Οδηγία.
Τέθηκαν, όμως, μια σειρά από συγκεκριμένα θέματα. Για παράδειγμα, οι μετανάστες. Η Οδηγία αφορά στους κοινοτικούς κατοίκους. Δεν καλύπτει κατοίκους τρίτων χωρών. Ελάχιστες απαιτήσεις – προσόντα. Υπάρχει εκεί η Οδηγία των προσόντων, που δεν θίγεται.
Επίσης, τέθηκε ένα ζήτημα του κατά πόσο εδώ κάνουμε μια σωστή ενσωμάτωση ή απλώς κάνουμε ένα «copy paste». Υπάρχουν δύο διαφορετικές λογικές στην ενσωμάτωση των κοινοτικών Οδηγιών. Η μια είναι μια εξαιρετικά περιοριστική λογική, η οποία παίρνει την Οδηγία, την εξειδικεύει και την περιορίζει ασφυκτικά, με κίνδυνο η Οδηγία να ξεπεραστεί και από την ίδια τη ζωή.
Εμείς, δεν είμαστε αυτής της λογικής και δεν είναι και αυτό το πνεύμα των κοινοτικών Οδηγιών. Αυτό είναι το να λειτουργούν ως νομοθεσίες – ομπρέλες. Δεν είναι να νομοθετούν στην ελάχιστη και τελευταία λεπτομέρεια ένα μεγάλο ζήτημα. Διότι αυτά εξειδικεύονται με κανονιστικές πράξεις, με Υπουργικές Αποφάσεις και αν χρειαστεί υπάρχει περαιτέρω νομοθέτηση, όταν αλλάξει. Όμως, το βασικό είναι η νομοθέτηση, η ενσωμάτωση του πλαισίου αυτού. Γι’ αυτό έχουμε προχωρήσει σε μια ενσωμάτωση αυτού του είδους. Είναι μια ενσωμάτωση, που δεν είναι «copy paste», αλλά προχωράει πέρα από την Οδηγία και την προσαρμόζει στην ελληνική πραγματικότητα. Είμαι σίγουρος ότι στη συζήτηση που θα κάνουμε, όταν έρθει σε πλήρη συζήτηση στην Επιτροπή και στην Ολομέλεια, αυτό θα γίνει απολύτως σαφές.
Να τονίσω ότι οι διακρίσεις με βάση την ιθαγένεια απαγορεύονται από τη Συνθήκη των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων. Επίσης, να κάνω απολύτως σαφές ότι η Οδηγία δεν έχει σχέση με το Εργατικό Δίκαιο και τις συλλογικές συμβάσεις. Αυτά παραμένουν ως έχουν σε κράτος –μέλος και άρα, δεν εννοεί ούτε αφήνει παράθυρα για κοινωνικό ή περιβαλλοντικό dubbing, στο βαθμό που έχει, επίσης, ενσωματώσει και τις παρατηρήσεις, που είχαν κάνει οι Ευρωπαίοι Σοσιαλιστές στο κείμενο του Κοινοβουλίου. Αντιλαμβάνομαι ότι ορισμένες ομάδες του Κοινοβουλίου διαφώνησαν και καταψήφισαν την Οδηγία και, προφανώς, αυτή είναι και η άποψη που φέρνουμε στην ενσωμάτωσή της.
Ως προς το τι καλύπτει και τι όχι, εδώ, προφανώς, υπάρχουν και γκρίζες ζώνες. Αυτές δεν είναι εύκολο να αποσαφηνιστούν εκ των προτέρων. Υπάρχει στην Αιτιολογική Έκθεση μια μεγάλη λίστα, που έχει γίνει μαζί με την Ευρωπαϊκή Επιτροπή, ως παραδείγματα υπηρεσιών προς επιχειρήσεις και υπηρεσιών προς καταναλωτές.
Επειδή τέθηκε και ένα συγκεκριμένο παράδειγμα, οι κοινωνικές υπηρεσίες, όπως μια υπηρεσία ιδιωτική που αφορά στα ηλικιωμένα άτομα, προφανώς δεν εξαιρείται. Κοινωνική υπηρεσία, όμως, η οποία δεν έχει εμπορική μορφή ή γίνεται για φιλανθρωπικούς σκοπούς ή γίνεται χωρίς να έχει εμπορικό αντίτιμο, εξαιρείται. Άρα, εδώ είναι μια γκρίζα ζώνη που πρέπει κανείς να προσέξει προφανώς, αλλά νομίζω ότι μπαίνει μια βασική αρχή εδώ και αυτό είναι το πιο σημαντικό. Θα φέρουμε περαιτέρω παραδείγματα, αν αυτό κρίνεται χρήσιμο και στη συζήτηση, όταν έρθει κανονικά την επόμενη εβδομάδα η συζήτηση στην Επιτροπή και επίσης και την έκθεση αξιολόγησης.
Τελειώνω, λέγοντας ότι είναι μια σημαντική Οδηγία και προφανώς πολλά πράγματα εξαρτώνται από την εφαρμογή της. Υπάρχει, όπως σωστά αναφέρθηκε, η υποχρέωση αξιολόγησης των συνεπειών, αυτό, όμως, γίνεται με την αρχή της εφαρμογής της νομοθεσίας και υπάρχει και ένα συγκεκριμένο χρονοδιάγραμμα. Εμείς, θα το τιμήσουμε αυτό το χρονοδιάγραμμα, γιατί δεν θεωρούμε ότι αυτό είναι μια τυπική ενσωμάτωση. Θεωρούμε ότι για να μπορέσει να λειτουργήσει πολλαπλασιαστικά για την απασχόληση, για τα εισοδήματα, για τη μείωση των τιμών, για τη βελτίωση για τους καταναλωτές, θα πρέπει να γίνουν μια σειρά από κινήσεις, οι οποίες έχουν δρομολογηθεί.
Σας ευχαριστώ.