Με λαμπρότητα και θρησκευτική κατάνυξη γιορτάζει σήμερα η Κοζάνη τον πολιούχο και προστάτη της Άγιο Νικόλαο.
Ο φετινός εορτασμός συμπίπτει φέτος με τα εκατόχρονα της απελευθέρωσης της πόλης. Τις φετινές εορταστικές και λατρευτικές εκδηλώσεις λαμπρύνει με την παρουσία του ο Μακαριώτατος Αρχιεπίσκοπος Αθηνών και πάσης Ελλάδος κ. Ιερώνυμος, ο οποίος βρίσκεται από χτες στην Κοζάνη, συνοδευόμενος από τους μητροπολίτες Ελασσόνας Βασίλειο, Βέροιας – Νάουσας και Καμπανίας Παντελεήμων και Ιλίου – Αχαρνών και Πετρούπολης Αθηναγόρα. Είναι η πρώτη φορά που τιμά με την παρουσία του ο ίδιος ο Αρχιεπίσκοπος την πόλη της Κοζάνης, κατά τον εορτασμό του πολιούχου της.
Οι τριήμερες εορταστικές εκδηλώσεις άρχισαν προχτές και ολοκληρώνονται σήμερα με πολυαρχιερατική Θεία Λειτουργία και με πάνδημη λιτάνευση της εικόνας του Αγίου Νικολάου στο κέντρο της πόλης, εφόσον το επιτρέψουν οι καιρικές συνθήκες. Προχτές Τρίτη το απόγευμα τελέστηκε Πανηγυρικός Αρχιερατικός Εσπερινός μετ’ αρτοκλασίας, χοροστατούντος του Σεβασμιωτάτου Μητροπολίτου Σερβίων & Κοζάνης κ. Παύλου. Τον θείο λόγο κήρυξε ο Πανοσιολογιώτατος Αρχιμανδρίτης κ. Βαρνάβας Γιάγκου, εφημέριος του Ι. Ναού Παναγίας Λαοδηγήτριας Θεσσαλονίκης, με θέμα «Αγιότητα και φιλανθρωπία».
Χτες το απόγευμα τελέστηκε Μέγας Πανηγυρικός Εσπερινός μετ’ αρτοκλασίας, χοροστατούντος του Μακαριωτάτου Αρχιεπισκόπου Αθηνών και πάσης Ελλάδος κ. Ιερωνύμου και συμπροσευχομένων των Σεβασμιωτάτων Μητροπολιτών Ελασσόνας κ. Βασιλείου, Ιλίου, Αχαρνών και Πετρουπόλεως κ. Αθηναγόρα και Σερβίων & Κοζάνης κ. Παύλου. Τον θείο λόγο κήρυξε ο Σεβασμιότατος Μητροπολίτης Βεροίας, Ναούσης & Καμπανίας κ. Παντελεήμων. Ακολούθησε σύντομη Αγρυπνία με Χαιρετισμούς του Αγίου.
Οι εορταστικές εκδηλώσεις κορυφώνονται σήμερα ανήμερα της εορτής του Αγίου Νικολάου, με Όρθρο και πανηγυρική πολυαρχιερατική Θεία Λειτουργία στον ομώνυμο μητροπολιτικό ναό της πόλης. Παρουσία των τοπικών Αρχών και πλήθους κόσμου θα ακολουθήσει πάνδημη λιτάνευση της Ιερής Εικόνας του Αγίου Νικολάου, μέσω των οδών Ξεν. Τριανταφυλλίδη (ΟΤΕ), κεντρικής Πλατείας, οδού Ειρήνης, Πλατείας Ελευθερίας, οδού Μπουσίου και από την οδό Ξεν. Τριανταφυλλίδη επιστροφή στον Ιερό Ναό, εφόσον το επιτρέψουν οι καιρικές συνθήκες.
Ιστορικό του μητροπολιτικού ναού
Να σημειωθεί ότι ο Ιερός Μητροπολιτικός και Καθεδρικός Ναός του Αγίου Νικολάου με το κωδωνοστάσιό του αποτελούν το σήμα κατατεθέν της πόλης της Κοζάνης και σημείο αναφοράς και συνάντησης κατοίκων και επισκεπτών της. Είναι ο τρίτος σε αρχαιότητα Ναός της πόλης αλλά πρωτεύον κέντρο λατρείας των Κοζανιτών και μνημείο με μεγάλη ιστορική και εθνική αξία.
Πρόκειται για τρίκλιτη βασιλική καμαροσκέπαστη με δάπεδο μαρμαρόστρωτο και δίριχτη στέγη, σκεπασμένη με πλάκες σχιστόλιθου πρώτα και με κεραμίδια αργότερα. Η (πρώτη) ανέγερση του Ναού έγινε στα 1664 και για να μην προκαλεί τους μουσουλμάνους κατασκευάστηκε κάτω από την επιφάνεια του εδάφους. Η χωρητικότητά του ανταποκρινόταν στην πληθυσμιακή κατάσταση της πόλης που είχε τότε περί τις δύο χιλιάδες κατοίκους.
Η μεγάλη ανάπτυξη της Κοζάνης στις αρχές του 18ου αιώνα προέβαλε επιτακτική την ανάγκη για ανέγερση νέου, μεγαλύτερου και ευπρεπέστερου ναού. Έτσι το 1721 με νέο φιρμάνι που εξασφαλίστηκε από την Υψηλή Πύλη για δήθεν επισκευές από σεισμό, ο Ναός ανακαινίστηκε εκ βάθρων (κατεδαφίστηκε και χτίστηκε εξ’ αρχής, σε μεγαλύτερες αυτή τη φορά, στις σημερινές του διαστάσεις). Το έργο εκτελέστηκε επί επισκόπου Ζαχαρία στα 1721, η δε ιστόρηση των τοιχογραφιών έγινε στα 1730. Ο γυναικωνίτης προστέθηκε στον κεντρικό Ναό κάποια χρόνια αργότερα, όπως φανερώνουν και οι διαφορές στην αρχιτεκτονική, την τοιχοποιία και τις τοιχογραφίες. Μεταγενέστερη είναι και η ανέγερση του παρεκκλησίου του τιμίου Προδρόμου στη δυτική πλευρά του Ναού, με την οποία ο Ναός πήρε την οριστική του μορφή.
ΧΡΗΣΤΟΣ ΒΗΤΤΑΣ
