Το ΤΕΕ Δυτικής Μακεδονίας με αφορμή την αντικατάσταση των προσκυνηταρίων του ιστορικού μνημείου του Αγίου Νικολάου και πολιούχου της πόλεώς μας, δημοσίευσε μια εμπεριστατωμένη επιστολή –πραγματεία θα την έλεγα, για την αξία του μνημείου, παρουσιάζοντας τα στοιχεία που συγκροτούν το μνημείο με την περίλαμπρη τεχνική κατασκευή του και πως οφείλουμε να το προστατεύσουμε, για να παραμένει αυθεντικό το κάλλος της ξυλογλυπτικής τέχνης και τις αγιογράφησης στις επερχόμενες γενιές.
Το κείμενο αυτό είναι μια επιστημονική πραγματεία, αξιοπρόσεκτη και σπουδαίο μάθημα από τους ειδικούς επιστήμονες αρχιτέκτονες που μας διαφώτισαν σε βάθος και κατέδειξαν πόση μεγάλη κοινωνική και θρησκευτική αξία έχει ένα μνημείο όταν το περιγράφουν οι γνώστες του αντικειμένου, επιστήμονες. Είναι αξιόλογη πολιτιστική κληρονομιά και ουδείς έχει το δικαίωμα να επεμβαίνει και να μεταβάλει μέρος της αρχικής του δομής.
Είναι χαρακτηριστικά δύο από τα πολλά σημείο του κειμένου, που τα προσέξαμε ιδιαιτέρως, τα οποία αναφέρουν ότι:
« Η προστασία και ανάδειξη των Μνημείων της πολιτιστικής κληρονομιάς συναρτάται άμεσα και αμετάκλητα με την (εις το ακέραιον) προστασία των μνημειακών χαρακτηριστικών ενός εκάστου, την αυτόνομη κατά μνημείο ανάδειξη τους καθώς και την ενοποιημένη ανάδειξη κατά ιστορική περίοδο και θεματική ενότητα». Και σε άλλο σημείο τονίζουν ότι «…..σε κάθε περίπτωση δεν μπορεί και δεν πρέπει να απομειώσουμε τα ύψιστης αξίας μνημειακά στοιχεία του Ναού για να εξυπηρετηθούν σύγχρονες ανέσεις που στο μέλλον μόνον μάταιες θα χαρακτηριστούν».
Όταν οι συμπολίτες μας διαβάσουν με ιδιαίτερη προσοχή το κείμενο αυτό, θα αισθανθούν το μεγαλείο του μνημείου αυτού και περιγραφικά, εκτός από την οπτική εικόνα που έχουν, και θα νιώσουν βαθιά την ευθύνη τους να το προστατέψουν και να αισθανθούν την υψίστης αξίας κληρονομιά που τους άφησαν οι πρόγονοί τους. Ο σεβασμός δε του ιερού αυτού μνημείου είναι δεδομένος από αιώνες για τους Κοζανίτες. Οι επαγγελματίες τα παλιά χρόνια, επί τουρκοκρατίας και μετά την απελευθέρωση, περνούσαν κάθε πρωϊ πρώτα από τον Άγιο Νικόλαο, άναβαν το κερί τους και μετά ανοίγανε τα μαγαζιά τους, πάρα πολλοί από αυτούς το συνεχίζουν και σήμερα. Τέτοια ευλάβεια και σεβασμό στον παππού Αη Νικόλα, και στο μνημείο, που είναι ο Ναός του, είχαν και έχουν οι Κοζανίτες και συνεχίζεται από τον πιστό λαό ολημερίς να περνάει από το ναό και να ανάβει το κερί του.
Προτείνω λοιπόν, η πραγματεία αυτή, η διατριβή αυτή, να διδαχθεί στα σχολεία της μέσης εκπαίδευσης του Νομού. Γιατί ο νομός είναι γεμάτος από ιστορικά μνημεία βυζαντινής τέχνης και πρέπει να ενημερωθούν τα παιδιά από το μάθημα αυτό για να τους μεταδοθεί η αξία της κληρονομιάς των προγόνων μας και πως θα πρέπει να τα προστατεύουμε. Είναι ιδιαίτερα επιτακτική η ανάγκη σήμερα , να πάρουν το μάθημα αυτό οι νέοι μας, να συνομιλήσουν με τα μνημεία μας, ναι, η συνομιλία γεμίζει την ψυχή τους από θάμβος κληρονομικό, που είναι η παράδοσή μας, η ιστορία μας, ο πολιτισμός μας, γιατί η παγκοσμιοποίηση ισοπέδωσε τα πάντα, ασχολούμενη μόνο με τις αγορές και το κέρδος.
Εκφράζουμε με τη γραφίδα αυτή, τις ευχαριστίες μας προς τη διοίκηση του ΤΕΕ και των συγγραφέων του πονήματος, μαζί με τα συγχαρητήριά μας για το υψηλό αίσθημα ευθύνης που διακατέχει τους επιστήμονες του ΤΕΕ και τη βαθιά επιστημονική του συγκρότηση που διαθέτουν.
Ελπίζω οι ταγοί της εκκλησίας και της πολιτείας σε ό,τι αφορά τα μνημεία που ανήκουν στον τομέα τους να εκτιμήσουν δεόντως το περιεχόμενο της πραγματείας αυτής και σε κάθε περίπτωση να ζητούν τη συμβουλή του ΤΕΕ για να παίρνουν σωστές αποφάσεις στην επιμέλεια των μνημείων.
Γιάννης Κορκάς
