του Ρούλη Κοκελίδη *
Η ενέργεια στη σύγχρονη εποχή αποτελεί βασικό παράγοντα ανάπτυξης. Οι διεθνείς σχέσεις και οι γεωπολιτικές ισορροπίες επηρεάζονται σε μεγάλο βαθμό από την ενεργειακή πολιτική. Η ενέργεια έχει μετατραπεί επίσης σε καταναλωτικό αγαθό, το δε ύψος της παραγωγής και κατανάλωσης έχει συνδεθεί με το βιοτικό επίπεδο και την ανάπτυξη της κοινωνίας.
Η ανάπτυξη της χώρας μας τα τελευταία 30 – 40 χρόνια στηρίχθηκε σε μεγάλο βαθμό στην εξόρυξη του λιγνίτη και την καύση του στους σταθμούς παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας. Στην Ελλάδα ο λιγνίτης ήταν και είναι το κυρίαρχο εθνικό μας καύσιμο. Η ΔΕΗ στηρίχθηκε και στηρίζεται στο λιγνίτη για την παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας. Η επάρκεια της ηλεκτρικής ενέργειας, η οποία συνέβαλε καθοριστικά στην αναπτυξιακή προσπάθεια της Ελλάδας, ήταν αποτέλεσμα σε καθοριστικό βαθμό της παραγωγικής δραστηριότητας της ΔΕΗ.
Σήμερα όμως που έχουν διαμορφωθεί νέα δεδομένα υπάρχει η αναγκαιότητα μιας νέας ενεργειακής πολιτικής στη χώρα μας. Στις συνθήκες των κλιματικών αλλαγών, η Ελλάδα έχει υποχρέωση να διαφοροποιήσει τον ενεργειακό της χάρτη, ώστε να καλύψει τις ενεργειακές της ανάγκες και να ανταποκριθεί στις διεθνείς συμφωνίες που έχει υπογράψει.
Στο πλαίσιο της ενεργειακής και περιβαλλοντικής πολιτικής που προωθεί η Ευρωπαϊκή Ένωση για τη μείωση των εκπομπών στην μετα – Κιότο εποχή, η Ελλάδα έχει υποχρέωση μέχρι το 2020:
α) να μειώσει τις εκπομπές των ρυπογόνων εγκαταστάσεων που μετέχουν στο σύστημα εμπορίας ρύπων κατά 21% έως το 2020 σε σχέση με το 2005
β) να αυξήσει το ποσοστό συμμετοχής των ανανεώσιμων πηγών ενέργειας στην τελική κατανάλωση του συνόλου της ενέργειας από 6,9% στο 18%.
Σε μια ιδιαίτερα πετυχημένη ημερίδα που πραγματοποιήθηκε τον περασμένο Δεκέμβριο, για το μακροχρόνιο ενεργειακό σχεδιασμό και το ρόλο του μίγματος καυσίμου στην παραγωγή ενέργειας, που διοργάνωσαν η ΓΕΝΟΠ ΔΕΗ και το ΙΝΕΓΕΣΕΕ/ΑΔΕΔΥ παρουσιάστηκαν ενδιαφέρουσες εισηγήσεις και αναπτύχθηκε πλούσιος διάλογος για τα προβλήματα της ΔΕΗ.
Με τα συμπεράσματα της επιστημονικής ημερίδας η ΓΕΝΟΠ – ΔΕΗ έδειξε έμπρακτα τον καταλυτικό ρόλο της στην εξέλιξη της ΔΕΗ και στο ενεργειακό πρόβλημα της πατρίδας μας. Οι εργαζόμενοι της ΔΕΗ είναι ουσιαστικά εγγύηση για την επιχείρηση, για την ασφάλεια του ενεργειακού εφοδιασμού της χώρας, για χαμηλές τιμές, την ανταγωνιστικότητα της ελληνικής οικονομίας και για την προστασία του περιβάλλοντος.
Η δύσκολη κατάσταση που βρίσκεται σήμερα η ΔΕΗ είναι αποτέλεσμα της τραγελαφικής πολιτικής, των διοικήσεων που επέλεξε η κυβέρνηση της Ν.Δ., οι οποίες απέτυχαν παταγωδώς και την κατέστησαν προβληματική.
Σε μια συγκυρία που η διεθνής οικονομική κρίση του 2008 ανέδειξε την κατάρρευση του οικονομικού μοντέλου ανάπτυξης των τελευταίων 50 χρόνων, που βασίστηκε στην υπερκατανάλωση και στην υπερεκμετάλλευση της φύσης, επιτακτική είναι πλέον η αναγκαιότητα μιας άλλης ανάπτυξης.
Το εναλλακτικό μοντέλο ανάπτυξης, που αναζητείται σε διεθνές επίπεδο από τη διάσκεψη του ΟΗΕ στο Ρίο της Βραζιλίας, κυρίαρχο στοιχείο έχει μια νέα κουλτούρα ζωής, για μια ισόρροπη κοινωνική και οικονομική δραστηριότητα. Η σύγχρονη κοινωνία πρέπει να βρει ένα πιο βιώσιμο βηματισμό.
Στην Ελλάδα η πράσινη ανάπτυξη που παρουσίασε πρόσφατα ο πρόεδρος του ΠΑΣΟΚ είναι μια συγκροτημένη και προχωρημένη άποψη για το μέλλον της χώρας μας. Είναι μια ουσιαστική πρωτοβουλία για μια άλλη οικονομική πολιτική.
Το περιβάλλον από μειονέκτημα μπορεί να γίνει πλεονέκτημα για την ανάπτυξη της ελληνικής κοινωνίας. Κινητήριος μοχλός της νέας ανάπτυξης στη χώρας μπορεί να είναι ένας νέος ενεργειακός σχεδιασμός ο οποίος θα προωθήσει την εξοικονόμηση της ενέργειας, την ενεργειακή ασφάλεια και τις ανανεώσιμες πηγές στο πλαίσιο των επιλογών της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
Η ανάπτυξη των ανανεώσιμων πηγών ενέργειας είναι επιταγή της σύγχρονης εποχής. Ιδιαίτερα για τη χώρα μας οι τεράστιες φυσικές δυνατότητες για φθηνή και φιλική στο περιβάλλον ενέργεια παρέμειναν αναξιοποίητες, γιατί η κυβέρνηση της Ν.Δ. καθυστέρησε και δημιούργησε πολλές αγκυλώσεις.
Στο νέο ενεργειακό σχεδιασμό η ΔΕΗ με 51% στο ελληνικό δημόσιο, ενιαία, καθετοποιημένη, αναβαθμισμένη, ενεργητική, σύγχρονη, με νέες επενδύσεις, με ανανεώσιμες πηγές, με έρευνα για νέες τεχνολογίες και με νέο αναπτυξιακό σχεδιασμό, έχει όλα τα περιθώρια να είναι ο βασικός πρωταγωνιστής. Είναι τουλάχιστον ακατανόητο ότι η μεγαλύτερη επιχείρηση της χώρας δεν έχει αναπτύξει την έρευνα και την τεχνολογία αξιοποιώντας το πλούσιο ανθρώπινο δυναμικό που διαθέτει.
Ο Νομός Κοζάνης και η ευρύτερη περιοχή της Δυτικής Μακεδονίας έχει όλες τις προϋποθέσεις να διαδραματίσει και στο μέλλον ενεργό ρόλο στην ενεργειακή πολιτική της χώρας μας. Άμεσα πρέπει να κατασκευαστούν οι μονάδες 5 στην Πτολεμαϊδα και Μελίτη ΙΙ με αντιρρυπαντική τεχνολογία.
Άμεσα επίσης πρέπει να προγραμματιστούν από τη ΔΕΗ οι ανανεώσιμες πηγές και το φυσικό αέριο στην περιοχή, να υπάρξουν επενδύσεις που σίγουρα θα φέρουν πολλές θέσεις εργασίας, θα αξιοποιήσουν το Πανεπιστήμιο και το ΤΕΙ για την ανάπτυξη των νέων τεχνολογιών. Επίσης την ίδρυση του Ενεργειακού Ερευνητικού Κέντρου Δυτικής Μακεδονίας, που είναι μια εξέλιξη ζωτικής σημασίας για την Ελλάδα γιατί μπορεί να συμβάλλει στην έρευνα και στις τεχνολογίες των ανανεώσιμων πηγών ενέργειας.
Η περιοχή έχει όλα τα περιθώρια να γίνει «εργαστήρι» για τη νέα ενεργειακή πολιτική, που θα αναβαθμίσει την ποιότητα ζωής και το περιβάλλον. Μεγάλο εμπόδιο στην προοπτική αυτή είναι η κυβέρνηση της Ν.Δ., η οποία συνειδητά έχει υποβαθμίσει τη ΔΕΗ και έχει οδηγήσει τη μεγαλύτερη και σημαντικότερη επιχείρηση να γίνει η «Φιλιππινέζα» των ιδιωτικών συμφερόντων. Η πλήρης διάλυσή της είναι εμφανής και από την τελευταία μεγάλη διαρροή πετρελαίου στον ΑΗΣ Αγίου Δημητρίου.
Για μια νέα πολιτική ενέργειας και για να ξαναγίνει η ΔΕΗ κινητήριος μοχλός της νέας ανάπτυξης της χώρας μας, είναι πλέον μονόδρομος η πολιτική αλλαγή η οποία έχει πια ωριμάσει στην ελληνική κοινωνία.
* Πανεπιστημιακός,
πρώην Βουλευτής
ΠΑΣΟΚ Ν. Κοζάνης
