Η ύπαρξη οικισμού των προϊστορικών χρόνων και συγκεκριμένα της Τελικής Νεολιθικής περιόδου (5η-4η π.Χ. χιλιετία) και της Ύστερης Εποχής Χαλκού (2η π.Χ. χιλιετία), εντοπίστηκε στο λόφο της Αγίας Άννας Σερβίων, μετά από υπόδειξη της προέδρου του Μορφωτικού Ομίλου Σερβίων Χρυσάνθης Καραγιαννίδου.
Η αρχαιολόγος Αρετή Χονδρογιάννη –Μετόκη που διενήργησε στις 9 Απριλίου αυτοψία στο χώρο από κοινού με την πρόεδρο του Μορφωτικού Ομίλου Σερβίων, διαπίστωσε την ύπαρξη του προϊστορικού οικισμού.
Σύμφωνα μάλιστα με όσα αναφέρει σε σχετικό ενημερωτικό σημείωμα της η προϊσταμένη της Λ΄ Εφορείας Προϊστορικών και Κλασσικών Αρχαιοτήτων Γεωργία Καραμήτρου –Μεντεσίδη προς το δήμο Σερβίων, «η θέση κρίνεται αρκετά σημαντική, καθώς επιβεβαιώνει την ανάπτυξη νεολιθικών οικισμών όχι μόνο στον καθαρά παραποτάμιο χώρο της περιοχής Σερβίων αλλά και σε όλη την ευρύτερη περιοχή, ενώ η συνύπαρξη των δύο αυτών χρονικών περιόδων, η οποία έχει διαπιστωθεί και σε πολλές άλλες θέσεις της κοιλάδας του μέσου του Αλιάκμονα, στηρίζει την υπόθεση των παρόμοιων κατά τις περιόδους αυτές κριτηρίων επιλογής των θέσεων κατοίκησης».
Όπως ωστόσο τονίζει η κ. Καραμήτρου, ο οικισμός έχει υποστεί σοβαρή καταστροφή όχι μόνο από την ίδρυση της βυζαντινής εκκλησίας, η οποία υπάρχει στην κορυφή του λοφίσκου, «αλλά και από τις ισοπεδώσεις, κατασκευές και δεντρυφυτεύσεις των γύρω αγροτεμαχίων». Για το λόγο αυτό μάλιστα υπογραμμίζει την ανάγκη λήψης μέτρων, με στόχο την προστασία των σωζόμενου τμήματος του αρχαιολογικού χώρου, τα οποία εστιάζονται στα κάτωθι:
– Άμεση ενημέρωση όλων των ιδιοκτητών αγροτεμαχίων (στην κορυφή και στις πλαγιές του λοφίσκου), όπως και της αρμόδιας Ενορίας, «για την ύπαρξη αρχαίου οικισμού στο λόφο της Αγίας Άννας», καθώς όπως τονίζει «προστατεύεται από τις διατάξεις του Νόμου 3028/2002 «Για την προστασία των αρχαιοτήτων και εν γένει της πολιτιστικής κληρονομιάς»». Παράλληλα συστήνει
– Απαγόρευση εκτέλεσης σκαπτικών εργασιών, όπως δεντροφυτεύσεις, περιφράξεις και άλλων παρόμοιων, στην κορυφή και τις πλαγιές του λοφίσκου, χωρίς την προηγούμενη ενημέρωση και άδεια της Αρχαιολογικής Υπηρεσίας, υπογραμμίζοντας ότι «Σε αντίθεση περίπτωση, οι παραβάτες θα υφίστανται τις κυρώσεις που προβλέπει ο Αρχαιολογικός Νόμος».
Ερωτώμενη σχετικά με τον εντοπισμό του νέου αυτού προϊστορικού οικισμού από τον «Π» η κ. Καραμήτρου επισήμανε ότι, «πρόκειται για έναν αρχαιολογικό χώρο που έχει τη σημασία του, γιατί εντάσσεται στο πλαίσιο των δεκάδων (35) οικισμών νεολιθικής εποχής που εντοπίζονται παραποτάμια του Αλιάκμονα όσο και στα οροπέδια, όπως είναι η Κίτρινη λίμνη» (λεκάνη Σαριγκιόλ στην Εορδαία), όσο και από την ανασκαφή στη θέση Φιλοτσαΐρι Μαυροπηγής (δ.δ. του δήμου Πτολεμαΐδας), αλλά και από το Νεολιθικό οικισμό του Κλείτου που ανασκάπτεται αυτή τη στιγμή από τη Λ΄ Εφορεία Προϊστορικών και Κλασσικών Αρχαιοτήτων».
Ρόη ΒΑΣΒΑΤΕΚΗ
