Ενστάσεις του περιφερειάρχη για την κατάργηση του φορέα διαχείρισης της λίμνης Καστοριάς

Για βεβιασμένη και εκ του προχείρου συγχώνευση-κατάργηση φορέων επιφορτισμένων με τη διαχείριση προστατευομένων περιοχών, που θέτει σε καθεστώς καθυστέρησης και οπισθοδρόμησης, σημαντικότατες περιβαλλοντικές κατακτήσεις, οι οποίες επιτεύχθηκαν την τελευταία δεκαετία στην Χώρα μας, κάνει λόγο ο περιφερειάρχης Δυτικής Μακεδονίας Γιώργος Δακής, στις παρατηρήσεις που κατέθεσε η Περιφέρεια Δυτικής Μακεδονίας στο πλαίσιο της Διαβούλευσης του ΥΔΜΕΔ αναφορικά με την κατάργηση του φορέα διαχείρισης της λίμνης Καστοριάς.
Επί της αρχής, το γεγονός και μόνον ότι καταργείται ένας φορέας ο οποίος ιδρύθηκε μόλις στις 19 Ιουνίου του 2012, ένας φορέας ο οποίος δεν δοκιμάσθηκε στην πράξη, δεν αξιολογήθηκε και δεν του δόθηκε η ευκαιρία να υλοποιήσει μέρος έστω των δράσεών του, αναδεικνύει την προχειρότητα, την ασυνέπεια και ασυνέχεια σε επίπεδο κεντρικής εξουσίας.
Επί της ουσίας, η κατάργηση του φορέα διαχείρισης της λίμνης Καστοριάς θα τεκμηριωνόταν μόνο μετά από:
• Ανεπάρκεια, αδυναμία, απροθυμία ή έλλειμμα ευθύνης τόσο σε θεσμικό όσο και συλλογικό επίπεδο, από την πλευρά της τοπικής κοινωνίας, να διαχειριστεί το σημαντικό αυτό φυσικό πλούτο και κυρίαρχο τοπόσημο της Καστοριάς.
• Απροθυμία της Περιφέρειας να χρηματοδοτήσει έργα ανάδειξης, προστασίας και αξιοποίησης της συγκριμένης λίμνης.
• Βάσιμα επιχειρήματα ότι η διαχείριση της λίμνης από αποκεντρωμένο φορέα και μάλιστα εκτός Περιφέρειας Δυτικής Μακεδονίας, θα έχει καλύτερα αποτελέσματα, αμεσότητα και εγγύτητα στη λήψη αποφάσεων, ουσιαστικότερη ετοιμότητα και συλλογική ευαισθησία σε περιβαλλοντικά επεισόδια αιχμής, πολύπλευρα κίνητρα δράσης, λιγότερη γραφειοκρατία.
• Εμπεριστατωμένη επιχειρηματολογία ότι η κατάργηση του φορέα διαχείρισης θα έχει μειωμένα λειτουργικά κόστη και γενικότερο οικονομικό όφελος σε κεντρικό ή περιφερειακό επίπεδο.
Επειδή ΟΥΔΕΝ των παραπάνω ανταποκρίνονται στην πραγματικότητα, αδυνατούμε να κατανοήσουμε την απόφαση να καταργηθεί ο εν λόγω φορέας και να εκχωρηθούν οι διαχειριστικές αρμοδιότητές του στην Αποκεντρωμένη Διοίκηση Ηπείρου-Δυτικής Μακεδονίας.
Η απόφαση αυτή δεν συνάδει με τη φιλοσοφία, τις στοχεύσεις και την προοπτική στήριξης των αιρετών περιφερειακών αρχών. Καταστρατηγεί την Αρχή της Επικουρικότητας και μάλιστα, σε θέματα που σχετίζονται ευθέως με την περιβαλλοντική προστασία και την διαχείριση της φυσικής, πολιτιστικής και ιστορικής κληρονομιάς.
Κατανοούμε την πίεση της Κεντρικής Κυβέρνησης να εμφανίσει «λιγότερο Κράτος», λιγότερα Διοικητικά Συμβούλια, λιγότερους Φορείς. Απαιτούμε όμως από την πλευρά μας να κατανοήσει η Κεντρική Κυβέρνηση ότι η διαχείριση, προστασία και αξιοποίηση του φυσικού πλούτου είναι πρωτίστως υπόθεση των τοπικών κοινωνιών.
Αυτών δεδομένων, αν το αρμόδιο Υπουργείο εμμένει στην απόφασή του περί κατάργησης του φορέα διαχείρισης της λίμνης Καστοριάς, η εκχώρηση των αρμοδιοτήτων επιβάλλεται να παραμείνει στα γεωγραφικά, υπηρεσιακά και διοικητικά όρια της Περιφέρειας Δυτικής Μακεδονίας.
Παρατηρήσεις της Περιφέρειας Δυτικής Μακεδονίας στο πλαίσιο της Διαβούλευσης του ΥΔΜΕΔ αναφορικά με την κατάργηση και συγχώνευση φορέων διαχείρισης προστατευόμενων περιοχών
Η βεβιασμένη και η εκ του προχείρου συγχώνευση-κατάργηση φορέων επιφορτισμένων με τη διαχείριση προστατευομένων περιοχών, θέτει σε καθεστώς καθυστέρησης και οπισθοδρόμησης, σημαντικότατες περιβαλλοντικές κατακτήσεις, οι οποίες επιτεύχθηκαν την τελευταία δεκαετία στην Χώρα μας.
Οι προτεινόμενες συγχωνεύσεις δεν εδράζονται σε τεκμηριωμένη προσέγγιση με βάση μια ολοκληρωμένη οικολογική διαχειριστική πρακτική, αλλά αναδεικνύουν μια ισχυρή συγκεντρωτική τάση, η οποία ουδόλως εγγυάται την επιτυχία του εγχειρήματος. Επιπλέον, τελεί υπό αμφισβήτηση το επιχείρημα της εξοικονόμησης οικονομικών πόρων δεδομένου ότι τα διοικητικά συμβούλια των εν λόγω φορέων είναι μη αμειβόμενα, ενώ οι περισσότερες δράσεις τους χρηματοδοτούνται από Επιχειρησιακά ή ανταγωνιστικά Προγράμματα και δεν δεσμεύουν πόρους από τον τακτικό προϋπολογισμό.
Ιδιαίτερα για τη Δυτική Μακεδονία, μια περιφέρεια με σημαντικότατο οικολογικό απόθεμα, οι προαναφερόμενες εξελίξεις καταγράφονται με αρνητικό πρόσημο, τόσο στην κατεύθυνση της αξιοποίησης των συγκριτικών μας αναπτυξιακών πλεονεκτημάτων, όσο και της εμπέδωσης μιας ισχυρής περιβαλλοντικής διαχειριστικής δομής σε επίπεδο αιρετής περιφέρειας.
Πρωτίστως οι δράσεις ανάδειξης, προστασίας και αξιοποίησης του οικολογικού πλούτου απαιτούν τη συνδρομή και κινητοποίηση του συνολικού Κοινωνικού Κεφαλαίου της περιοχής αναφοράς. Αυτούς αφορά και σε αυτούς απευθύνεται. Οι τοπικές κοινωνίες πρέπει να έχουν τον πρώτο λόγο σε θέματα που σχετίζονται και αφορούν στη διαχείριση του φυσικού περιβάλλοντος, κυρίαρχα όταν το φυσικό περιβάλλον αποτελεί αναπόσπαστο στοιχείο μιας συλλογικής, ιστορικής και πολιτιστικής ταυτότητας.
Εν κατακλείδι, όσον αφορά στην Περιφέρεια Δυτικής Μακεδονίας προτείνουμε οι Εθνικοί της Δρυμοί και οι Υγρότοποί της, (Εθνικός Δρυμός Πίνδου, Εθνικός Δρυμός Πρεσπών, Υγροβιότοπος Λίμνης Καστοριάς), να αποτελέσουν έναν φορέα διαχείρισης, του οποίου οι διαχειριστικές αρμοδιότητες να εκχωρηθούν στην Περιφέρεια Δυτικής Μακεδονίας, που είναι και ο φυσικός τους χώρος, με ξεκάθαρους στόχους και οριοθετημένες ευθύνες για την αποτελεσματικότερη και καλύτερη διαχείρισή τους.