Η συνεχής και δημόσια αντιπαράθεση του Υπουργού Περιβάλλοντος και Ενέργειας Πάνου Σκουρλέτη με τον πρόεδρο του ΤΑΙΠΕΔ Στέργιο Πιτσιόρλα σχετικά με το αν θα προχωρήσει ή όχι η αποκρατικοποίηση του 17% της ΔΕΗ δεν αποτελεί παρά μόνον την κορυφή του παγόβουνου, κάτω από την οποία υποκρύπτεται μια συνολικότερη και ουσιωδέστερη διαφορά: Η μεν διοίκηση του ΤΑΙΠΕΔ προχωρά με «ευαγγέλιο» το συμφωνημένο με τους θεσμούς και εγκεκριμένο από το ΚΥΣΟΙΠ πρόγραμμα αποκρατικοποιήσεων που περιλαμβάνει μεταξύ άλλων το 17% της ΔΕΗ, το 65% της ΔΕΠΑ και το 35% των ΕΛΠΕ, η δε ηγεσία του ΥΠΕΝ θέτει θέμα τροποποίησης του προγράμματος και προωθεί ένα νέο συνολικό σχέδιο για τις ενεργειακές – τουλάχιστον – εταιρείες του Δημοσίου, βασισμένο στη λογική της «αξιοποίησης» που χαρακτηρίζει το νέο Υπερ- Ταμείο και όχι της «πώλησης» που χαρακτηρίζει το ΤΑΙΠΕΔ.
Σύμφωνα με όσα λένε μιλώντας στο energypress ανώτατοι παράγοντες του Υπουργείου Περιβάλλοντος, η γενική φιλοσοφία του «μοντέλου Σκουρλέτη» συμπυκνώνεται σε δύο άξονες:
· Πρώτον, ότι η πώληση των συμμετοχών του Δημοσίου σε εταιρείες όπως η ΔΕΗ, τα ΕΛΠΕ και η ΔΕΠΑ, όπως άλλωστε και των διαχειριστών δικτύων ΑΔΜΗΕ και ΔΕΣΦΑ, δεν παράγει προστιθέμενη αξία στην οικονομία, (όπως ίσως συμβαίνει με άλλες αποκρατικοποιήσεις, για παράδειγμα του ΟΛΠ), ούτε αποτελεί προϋπόθεση για την επενδυτική δραστηριότητα στον κλάδο.
· Δεύτερον, ότι η αξιοποίηση των συμμετοχών αυτών με άλλους «έξυπνους» τρόπους και με κεντρικό το ρόλο του Χρηματιστηρίου, μπορεί να έχει αντίστοιχα οικονομικά οφέλη, κυρίως όμως να αποτελέσει πόλο έλξης επενδυτικών κεφαλαίων, να έχει πολλαπλασιαστικά αποτελέσματα και να καταστήσει τις ενεργειακές εταιρείες αναπτυξιακό όχημα για την οικονομία.
Στο πλαίσιο αυτό, ο σχεδιασμός του Υπουργείου Περιβάλλοντος περιλαμβάνει μεταξύ άλλων:
ΔΕΠΑ
Αντί να πουληθεί το 65% της ΔΕΠΑ σε ιδιώτη, να εισαχθεί ποσοστό της εταιρείας στο Χρηματιστήριο Αθηνών, αλλά και να διερευνηθούν οι δυνατότητες για εισαγωγή σε ξένα χρηματιστήρια. Η καθαρή οικονομική θέση, αλλά κυρίως οι συμμετοχές της ΔΕΠΑ στα μεγάλα projects διαμεταφοράς φυσικού αερίου έχουν ενισχύσει σημαντικά την εικόνα της εταιρείας στις διεθνείς αγορές.
ΕΛΠΕ
Αντί να πουληθεί το 35% που διαθέτει το δημόσιο στα ΕΛΠΕ, η εταιρεία να ενισχυθεί διευρύνοντας τις δραστηριότητές της, κρατώντας μάλιστα τις συμμετοχές που έχει στο φυσικό αέριο, δηλαδή το 35% που έχει στη ΔΕΠΑ και το αντίστοιχο 35% που έχει στον ΔΕΣΦΑ (στην περίπτωση βεβαίως που δεν προχωρήσει το deal με τους Αζέρους).
ΔΕΗ
Αντί της πώλησης του 17% της ΔΕΗ σε στρατηγικό εταίρο, η εταιρεία να προχωρήσει στη δημιουργία ενός τουλάχιστον κοινοπρακτικού σχήματος με ιδιώτη, στο οποίο η ΔΕΗ θα εισφέρει υφιστάμενες μονάδες και θα έχει μειοψηφική συμμετοχή.
ΑΔΜΗΕ
Την εισαγωγή στο Χρηματιστήριο της εταιρείας συμμετοχών που θα δημιουργηθεί και θα «παραλάβει» το 51% των μετοχών του ΑΔΜΗΕ. Η διαδικασία αυτή προχωρά με ταχείς ρυθμούς όπως προβλέπεται στη συμφωνία με τους δανειστές.
ΔΕΣΦΑ
Ειδική περίπτωση αποτελεί η υπόθεση του ΔΕΣΦΑ, όπου το ΥΠΕΝ δεν αμφισβητεί την υποχρέωση που έχει η χώρα να ολοκληρώσει την πώληση του 66% στη SOCAR. Ωστόσο, μετά την τροπολογία Σκουρλέτη με την οποία νομοθετήθηκε η μείωση της ανακτήσιμης διαφοράς παρελθόντων χρόνων που είχε λαμβάνειν ο ΔΕΣΦΑ, όλα τα ενδεχόμενα για την τύχη της αποκρατικοποίησης του 66% είναι ανοιχτά, με πιθανότερο μάλιστα ενδεχόμενο εκείνο της αποχώρησης των Αζέρων και ματαίωσης του deal.
Ειδικότερα, τα πιθανά ενδεχόμενα είναι τρία:
· Να αποδεχθούν οι Αζέροι της SOCAR και οι Ιταλοί της SNAM τα νέα δεδομένα και να ολοκληρωθεί η πώληση στις δύο εταιρείες. Σε αυτή την περίπτωση θα ικανοποιηθεί πλήρως η δέσμευση που έχει αναλάβει η χώρα προς τους δανειστές.
· Να υπάρξει «βελούδινο διαζύγιο» με τους Αζέρους στο πλαίσιο του ίδιου διαγωνισμού και να πάρουν οι Ιταλοί της SNAM αυξημένο ποσοστό περί το 31%, με τα ΕΛΠΕ να κρατούν τη συμμετοχή του 35% που έχουν στο ΔΕΣΦΑ.
· Να αποχωρήσουν εντελώς οι αγοραστές και να ακυρωθεί ο διαγωνισμός. Σε αυτή την περίπτωση θα ακολουθηθεί νέα διαδικασία από μηδενική βάση, κατά την οποία το ΥΠΕΝ θα προωθήσει λύση αντίστοιχη του ΑΔΜΗΕ, που θα εξασφαλίζει δηλαδή τον έλεγχο του Δημοσίου (με τη βοήθεια και του ποσοστού των ΕΛΠΕ) και θα προβλέπει την εισαγωγή μετοχών στο χρηματιστήριο.
Πρέπει να αναφερθεί ότι ο σχεδιασμός του ΥΠΕΝ για διαφορετική αξιοποίηση των συμμετοχών του Δημοσίου σε ενεργειακές εταιρείες είναι σε γνώση του οικονομικού επιτελείου και του ίδιου του πρωθυπουργού και ο Πάνος Σκουρλέτης φέρεται να έχει λάβει το κατ΄αρχήν «πράσινο φως».
Ωστόσο πρόκειται για σημαντική τροποποίηση του προγράμματος αποκρατικοποιήσεων πράγμα που δεν μπορεί να γίνει παρά μόνον με την απόλυτη συμφωνία των δανειστών. Η παράμετρος αυτή, η στάση δηλαδή που θα κρατήσουν οι εκπρόσωποι του κουαρτέτου, αλλά και το κατά πόσον η κυβέρνηση θα επιλέξει να δώσει τη μάχη σε αυτό το «γήπεδο» όταν τα ανοιχτά θέματα της αξιολόγησης που ξεκινάει σε λίγες μέρες είναι πολλά και μεγάλα, αποτελούν προφανώς τους καθοριστικούς παράγοντες που θα κρίνουν την εφαρμογή ή όχι του σχεδιασμού που έχουν κάνει οι επιτελείς της οδού Μεσογείων.
