Στον ρυθμό των Ρίχτερ κινείται εδώ και 1,5 μήνα το τρίτο πόδι της Χαλκιδικής. Σχεδόν καθημερινοί είναι οι σεισμοί με μέγεθος λίγο πάνω από τους 3 βαθμούς της κλίμακας Ρίχτερ, γεγονός που έχει φέρει μεγάλη αναστάτωση, σε κατοίκους και τουρίστες περιοχών του δήμου Αριστοτέλη, όπως στην Ουρανούπολη, στα Νέα Ρόδα, στην Ιερισσό, αλλά και στους μοναχούς του Αγίου Όρους, ενώ θέτει σε αυξημένη επιφυλακή του σεισμολόγους.
Το επίκεντρο είναι το ίδιο σε όλες τις δονήσεις, βρίσκεται σε απόσταση 10 χιλιομέτρων από την Ουρανούπολη, στις δυτικές ακτές του Αγίου Όρους.
«Υπάρχει μια συγκεντρωμένη δραστηριότητα στο σημείο εκείνο των δυτικών ακτών του Αγίου Όρους, την οποία και παρακολουθούμε», λέει στη Voria, ο καθηγητής Σεισμολογίας στο Α.Π.Θ., Μανώλης Σκορδίλης.
Αν και το μέγεθος των σεισμών δεν είναι μεγάλο, είναι αισθητό και προκαλεί αναστάτωση στους κατοίκους. Χθες μάλιστα σημειώθηκαν τρεις σεισμικές δονήσεις μέσα σε ένα 24ωρο με τις δύο σε διαφορά μικρότερης της μισής ώρας. Νωρίς το πρωί ο πρώτος σεισμός είχε μέγεθος 3,1 Ρίχτερ και το απόγευμα έγινε αισθητός ένας ακόμη στις 19.59 μεγέθους 3,5 Ρίχτερ και στις 20.22 ένας τρίτος με μέγεθος 3,2 Ρίχτερ. Είχαν προηγηθεί, το βράδυ του Σαββάτου (10/8) άλλος σεισμός 3,2 Ρίχτερ, την Παρασκευή (9/8) 3,1 Ρίχτερ και την Πέμπτη δύο σεισμοί με μέγεθος 3,5 και 3,7 Ρίχτερ, ενώ προηγήθηκαν και άλλες παρόμοιες σεισμικές δονήσεις το προηγούμενο διάστημα.
Ο επίσης καθηγητής Σεισμολογίας στο Α.Π.Θ., Κώστας Παπαζάχος δηλώνει πως «συνήθως τέτοιοι σεισμοί έρχονται και σβήνουν, ωστόσο είναι ενοχλητικό για τους κατοίκους που τους αισθάνονται εδώ και 1,5 μήνα».
Συνιστά επιπλέον στους κατοίκους να είναι σε εγρήγορση και όπως λέει στη Voria, «οφείλουν να λαμβάνουν όλα τα γνωστά μέτρα αυτοπροστασίας με πρώτο και σημαντικότερο να αποφεύγουν τις πολύ παλιές κατοικίες».
Σύμφωνα με τους σεισμολόγους το φαινόμενο είναι μια σμηνοσειρά σεισμικών δονήσεων, που δίνουν απανωτούς σεισμούς για κάποιο χρονικό διάστημα και σταματούν απότομα. Το μέγεθος των σεισμών -λίγο πάνω από τους 3 βαθμούς- δεν επιτρέπει να χαρακτηριστεί κάποιος ως κύριος σεισμός.
Οι μέχρι τώρα εκτιμήσεις αναφέρουν πως έχει ενεργοποιηθεί ένα μικρό, τοπικό ρήγμα, το οποίο βρίσκεται παράλληλα με τις δυτικές ακτές του Αγίου Όρους. Και δεδομένου ότι έχει μικρό εστιακό βάθος, οι σεισμοί γίνονται αισθητοί, τόσο στο Περιβόλι της Παναγίας, όσο και στις παραθαλάσσιες περιοχές, στο τρίτο πόδι της Χαλκιδικής.
Δεν αποκλείεται μάλιστα το ρήγμα αυτό να δώσει και μεγαλύτερους μεγέθους σεισμούς, αλλά δεν είναι γνωστό, δεν είναι καταγεγραμμένο και επίσης το σημείο εκείνο δεν έχει δώσει μεγάλους σεισμούς κατά το παρελθόν.
Δεν υπάρχει σύνδεση με τον φονικό σεισμό της Ιερισσού
Οι σεισμολόγοι διαβεβαιώνουν πως δεν υπάρχει καμία σύνδεση με το μεγάλο, γνωστό ρήγμα του Στρατωνίου, το οποίο έδωσε τον φονικό σεισμό των 7,1 Ρίχτερ στις 26 Σεπτεμβρίου του 1932, ο οποίος σχεδόν ισοπέδωσε την Ιερισσό και άφησε πίσω του 83 νεκρούς, πάνω από 300 τραυματίες και 650 σπίτια κατεστραμμένα.
«Το ρήγμα του Στρατωνίου είναι αρκετά πιο πάνω από αυτό των ακτών του Αγίου Όρους. Είναι ένα μεγάλο ρήγμα, γνωστό, με διεύθυνση από ανατολικά προς δυτικά, μήκους 70 χιλιομέτρων. Επιπλέον, οι σεισμοί του τελευταίου διαστήματος που αναστατώνουν το τρίτο πόδι της Χαλκιδικής δεν συνδέονται ούτε με το ρήγμα της τάφρου του Αιγαίου», αναφέρει ο κ. Σκορδίλης.
Ο φονικός σεισμός του 1932 λάβωσε σοβαρά την Ιερισσό και κυρίως τις πυκνοκατοικημένες περιοχές του Κάστρου και του Αλαδιάβα. Την εποχή εκείνη τα σπίτια ήταν λιθόκτιστα και τα περισσότερα είχαν ανεγερθεί πάνω σε παλαιότερες θεμελιώσεις της κλασικής εποχής ή των ρωμαϊκών και βυζαντινών χρόνων. Ο σεισμός έπιασε τους κατοίκους κυριολεκτικά στον ύπνο, καθώς έγινε βραδινές ώρες και οι συνέπειές του ήταν τραγικές.
Το επίκεντρο του σεισμού εντοπίστηκε στο ρήγμα του Στρατωνίου, η διάρρηξή του ήταν επιφανειακή, γι΄αυτό και έδωσε το μεγάλο μέγεθος των 7,1 Ρίχτερ.
Τον κύριο σεισμό ακολούθησαν τρεις ισχυροί μετασεισμοί με μέγεθος 6, 5,7 και 6,2 Ρίχτερ, το διάστημα 26-29 Σεπτεμβρίου, ενώ στις 11 Μαΐου του 1933 σημειώθηκε ένας ακόμη ισχυρός σεισμός 6,3 Ρίχτερ που προκάλεσε επίσης καταστροφές.
Ζημιές αναφέρθηκαν και στα γύρω χωριά, στα Νέα Ρόδα, στο Γομάτι, στο Στρατώνι, στη Μεγάλη Παναγιά, την Αρναία, τα Στάγειρα και σχεδόν 10.000 άτομα αναγκάστηκαν να εγκαταλείψουν τις κατοικίες τους, ενώ ζημιές καταγράφηκαν και στις μονές Σταυρονικήτα και Κουτλουμουσίου του Αγίου Όρους.
