Χωρίς νταούλια και βιολιά

Το θέμα ίσως παραπέμπει στα προεόρτια της αποκριάς που έρχεται. Και ίσως φοβίζει μήπως εορτάσουμε αυτή, χωρίς τα «συμπαθή» μουσικά όργανα του θέματος, λόγω κρίσης και υποχρηματοδότησης. Όμως οι αποκριές θα γίνουν, γιατί πρώτιστα στηρίζονται στο «δ’ ελεύθερον το εύψυχον» του έλληνα, κατά τον Ανδρέα Κάλβο.
Κάποτε νεαρός δοκιμιογράφος έδωσε στον Μπέρναρντ Σω κείμενο με πολλά επίκαιρα θέματα μαζί και του ζήτησε, αφού το δει, να δώσει στο κείμενό του ένα τίτλο και εκείνος του είπε να δώσει σ’ αυτό τον τίτλο του θέματος, αφού για νταούλια και βιολιά δεν έγραφε τίποτε.
Πάντα βέβαια, αλλά πολύ περισσότερο σήμερα, στον καθένα μας δημιουργείται η επιθυμία να εκφραστεί, ταυτόχρονα, για πολλά επίκαιρα θέματα και να εκφράσει την αγωνία του, όπως ο νεαρός δοκιμιογράφος. Το πράττουν όμως, μεμονωμένα και χωριστά ανά κατηγορία θεμάτων, (φοβούμενοι μήπως την ειρωνεία του Μπερναρντ Σω;) πέραν των «θεσμικών» και πολλοί ενεργοί πολίτες και μπράβο τους.
Έτσι πολλά και μεγάλα ζητήματα του τόπου μας, αναδεικνύονται αρκετά επεξεργασμένα από αρμόδιους ή ειδικούς, τις πιο πολλές φορές ανεξάρτητα και χωρίς συντονισμό μεταξύ τους, ενώ είναι βέβαιο πως όλες οι δραστηριότητες είναι αλληλένδετες, επηρεάζονται μεταξύ τους και τίποτε δεν πρέπει να εξετάζεται μεμονωμένα.
Παραδείγματα πολλά.
Στην Παιδεία με τις συγχωνεύσεις σχολείων και σχολών.
Στην Υγεία με τις συγχωνεύσεις κλινικών (ή νοσοκομείων;), ενώ για το πανεπιστημιακό νοσοκομείο-παλαιό όραμα και επιθυμία της περιοχής- μεμονωμένες φωνές.
Το ίδιο και στα Δίκτυα, χθες με τα αεροδρόμια, σήμερα με τον σιδηρόδρομο και τους κάθετους άξονες της Εγνατίας, όπως και στις επενδύσεις στην Ενέργεια, στη Γεωργία, στον Τουρισμό.
Το κράτος όμως και σαν οικονομική μονάδα φρόντισε, διαχρονικά, για τη θεσμική κατοχύρωση του απαραίτητου συντονισμού όλων των ανθρώπινων δραστηριοτήτων για την επίτευξη του μέγιστου οφέλους στην ευημερία των πολιτών του.
Και αυτό το έκανε εφαρμόζοντας το χωροταξικό δίκαιο με την χωροταξική πολιτική, δηλαδή την εναρμόνιση ενός χώρου (φυσικού περιβάλλοντος) με το σύνολο των συνθηκών, των παραγόντων και ενεργειών, κοινωνικών και οικονομικών, που αποσκοπούν στην διαχείριση και ανάπτυξη των δραστηριοτήτων του ανθρώπου, στο χώρο αυτό.
Έτσι μετά το σύνταγμα του 1975 ψήφισε το ν. 360/1976 «για τη Χωροταξία και το Περιβάλλον», που ποτέ δεν εφαρμόστηκε και μετά από 23 χρόνια, ψήφισε το ν.2742/1999 «για τον Χωροταξικό Σχεδιασμό και την Αειφόρο Ανάπτυξη», που ισχύει σήμερα.
Με βάση τον τελευταίο αυτό νόμο, ψηφίστηκαν και ισχύουν το Γενικό Πλαίσιο Χωροταξικού Σχεδιασμού και Αειφόρου Ανάπτυξης (ΦΕΚ128Α3-7-2008), τα Ειδικά Χωροταξικά Σχέδια για τον Τουρισμό (ΦΕΚ138Β11-6-2009), τη Βιομηχανία (ΦΕΚ151ΑΑΠ13-4-2009), τις Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας (ΦΕΚ2464Β3-12-2008), τα Καταστήματα Κράτησης (ΦΕΚ1575Β28-11-2001) και τα 12 (εκτός Αττικής) Περιφερειακά Πλαίσια Χωροταξικού Σχεδιασμού και Αειφόρου Ανάπτυξης (για τη Δυτική Μακεδονία ΦΕΚ1472Β9-10-2003), που μπορούν να αναθεωρούνται κάθε πενταετία.
Στα νομοθετήματα αυτά περιλαμβάνονται (αφού έγιναν ειδικές μελέτες) όλες οι δυνατότητες και κατευθύνσεις ανάπτυξης σε έργα και δραστηριότητες κάθε περιοχής της πατρίδας μας, κάτι σαν τα πενταετή προγράμματα περιφερειακής ανάπτυξης και για τους τρεις τομείς της παραγωγής (πρωτογενή, δευτερογενή και τριτογενή).
Για την επίτευξη των στόχων αυτών στο Γενικό Χωροταξικό Πλαίσιο προβλέπεται δίκτυο συνεργασίας μεταξύ των υπουργείων, οι δραστηριότητες των οποίων έχουν χωρικές επιπτώσεις σε έναν τόπο.
Όμως κάθε υπουργείο (Παιδείας, Υγείας, Υποδομών) σήμερα, νομοθετεί και για την περιφέρειά μας, μεμονωμένα σύμφωνα με τον δικό του μόνο προγραμματισμό.
Για παράδειγμα το υπουργείο Παιδείας δεν μπορεί να προγραμματίζει μεμονωμένα το κλείσιμο ή τη συγχώνευση σχολείων στο οικιστικό δίπολο Νεάπολης-Τσοτυλίου, αφού αυτό, σύμφωνα με τα παραπάνω, προτείνεται να ενταχθεί στο τρίτο επίπεδο οικιστικής οργάνωσης, όπως είναι και η Σιάτιστα, γεγονός που προϋποθέτει εμπλουτισμό και όχι συρρίκνωση της διοικητικής και κοινωνικής τους υποδομής.
Κατά το ίδιο υπουργείο η διαβούλευση αυτή είναι θέμα μόνο των αρμοδίων Φορέων Εκπαίδευσης και των Αρχών της Τοπικής Αυτοδιοίκησης πρώτου βαθμού.
Όμως η παιδεία, η εκπαίδευση, η μόρφωση και ο πολιτισμός δεν είναι απαιτήσεις μη πραγματικές. Είναι προϋποθέσεις για να συνειδητοποιήσουμε το ατομικό και το συλλογικό, το πραγματικό και υπαρξιακό είναι, των νέων και όλων μας. Είναι προϋποθέσεις για ένα ανθρωποκεντρικό και ταυτόχρονα ικανό σύστημα αξιών, για να επιβιώσουμε ως λαός, ως χώρα, ως έθνος στον αδυσώπητο ανταγωνισμό που συνεχώς εντείνεται.
Γι’ αυτό, το ζήτημα της εκπαίδευσης, της μόρφωσης, της κατάρτισης, της γνώσης, του πολιτισμού και όλου του σχετικού συστήματος, είναι υπόθεση όλων μας, όλης της κοινωνίας και των οργανώσεών της και όχι μόνο αρμοδιότητα ενός φορέα (π.χ. του υπουργείου Παιδείας..).
Τα ίδια ισχύουν και για το υπό διαβούλευση νέο πλαίσιο της Ανώτατης Εκπαίδευσης. Στο Περιφερειακό Χωροταξικό Πλαίσιο της Δυτικής Μακεδονίας προβλέπεται χωριστή ανάπτυξη του Πανεπιστημίου και του ΤΕΙ. Και βέβαια συγχώνευση ή κατάτμηση ανώτατων εκπαιδευτικών ιδρυμάτων μπορεί κατά το Σύνταγμα να γίνει κατά παρέκκλιση από κάθε αντίθετη διάταξη, αφού και τα δύο παρέχουν ανώτατη εκπαίδευση. Όμως οι προτεραιότητες του υπουργείου πρέπει πρώτα να εναρμονίζονται με το ακαδημαϊκό περιβάλλον κάθε ιδρύματος, δηλαδή να λαμβάνουν υπόψη τη χρονική διάρκεια και τα προγράμματα των σπουδών, βάση των οποίων αποκτώνται τα ακαδημαϊκά και επαγγελματικά προσόντα. Με την έννοια αυτή τυχόν συγχώνευση ή κατάτμηση θα έπρεπε να έπεται της χορήγησης π.χ. μάστερς στους αποφοίτους των πολυτεχνικών σχολών, όπως προτείνουν οι πρυτάνεις τους και να καταργεί τη διάκριση της ανώτατης εκπαίδευσης σε πανεπιστημιακό και τεχνολογικό τομέα, αφού ο πρώτος περιλαμβάνει και τομείς του δεύτερου (ν. 3549/2007). Άλλωστε δεν μπορεί ο τεχνολογικός τομέας να καλύπτει ταυτόχρονα και το κενό της επαγγελματικής ή κάθε άλλης ειδικής εκπαίδευσης, αφού αυτή κατά το Σύνταγμα παρέχεται από σχολές ανώτερης βαθμίδας επειδή σήμερα δεν υπάρχουν, αφού έχουν καταργηθεί.
Με τις κατευθύνσεις του Γενικού ως άνω Χωροταξικού Πλαισίου εφαρμόζεται ήδη ο νόμος του «Καλλικράτη), του υπουργείου Εσωτερικών, ενώ για τα Περιφερειακά Χωροταξικά Πλαίσια δειλά-δειλά το ΥΠΕΚΑ ανακοίνωσε την αναθεώρησή τους, χωρίς όμως την έναρξη καμιάς μέχρι σήμερα διαδικασίας.
Και η ειρωνεία βρίσκεται στο γεγονός ότι μόλις στα τέλη Νοεμβρίου του 2010 υπογράφηκε απόφαση του ΥΠΕΚΑ (51949/29-112010), για την παρακολούθηση και αξιολόγηση της τήρησης των βασικών επιλογών, προτεραιοτήτων και κατευθύνσεων όλων των ως άνω Χωροταξικών Πλαισίων, χωρίς βεβαίως σήμερα να υπάρχουν σχετικές προτάσεις.
Επεκτείνοντας τη ρήση του Τεχνικού Επιμελητηρίου Ελλάδος πως «τα αυθαίρετα είναι θέμα περιβάλλοντος και η λύση τους είναι θέμα χωροταξίας», μπορούμε να πούμε πως τα πάντα είναι θέμα Περιβάλλοντος (φυσικού, οικονομικού, κοινωνικού, πολιτισμικού κλπ.) και η σύνθεσή τους για την εύρυθμη και ωφέλιμη λειτουργία ενός βιώσιμου συστήματος, είναι θέμα Χωροταξίας.
Επειδή λοιπόν κάθε λειτουργία ή δραστηριότητα δεν μπορεί να εξετάζεται και να δρομολογείται μεμονωμένα, έχω τη γνώμη πως θα πρέπει η Περιφέρεια Δυτικής Μακεδονίας να αναλάβει τον συντονισμό και να προτείνει την επίσπευση κίνησης της διαδικασίας αναθεώρησης του Περιφερειακού Πλαισίου Χωροταξικού Σχεδιασμού και Αειφόρου Ανάπτυξης της Δυτικής Μακεδονίας, όπως έχει από το νόμο την αρμοδιότητα της παρακολούθησης και αξιολόγησης όλων των αναπτυξιακών και θεσμικών παρεμβάσεων στη χωρική αρμοδιότητά της, και με βάση αυτό να εξειδικεύονται οι πολιτικές του κάθε υπουργείου και να εντάσσονται ή να υλοποιούνται έργα ή δραστηριότητες του ΕΣΠΑ και των λοιπών αναπτυξιακών προγραμμάτων, που έχουν σημαντικές επιπτώσεις στη διάρθρωση και ανάπτυξη του χώρου της Περιφέρειάς μας.

No Result