To 2013 η Ελλάδα βρέθηκε στην δεύτερη θέση παγκοσμίως, όσον αφορά την παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας από φωτοβολταϊκά. Συγκεκριμένα, τα φωτοβολταϊκά κάλυψαν το 6,7% της συνολικής εγχώριας παραγωγής ενέργειας, δηλαδή περίπου 2500 MW. Κρίνοντας μεμονωμένα το συγκεκριμένο μέγεθος, πρόκειται ομολογουμένως για εντυπωσιακή επίδοση. Ιδίως αν αναλογιστεί κάποιος την βαθιά οικονομική κρίση που περνά η Ελλάδα, εδώ και μερικά χρόνια. Ωστόσο τα πράγματα δυστυχώς δεν είναι ακριβώς όπως φαίνονται…
Η συνολική παραγόμενη ενέργεια της ΔΕΗ σήμερα είναι περίπου 12500 MW, με περίπου το 50% της συγκεκριμένης ενέργειας να παράγεται από τις θερμοηλεκτρικές μονάδες (καύσιμο λιγνίτη). Ωστόσο η ενέργεια που παράγεται από φωτοβολταϊκά ιδιοκτησίας της ΔΕΗ, είναι μόλις 0,7 MW, ενώ τον Απρίλιο ξεμπλόκαρε η κατασκευή του μεγάλου φωτοβολταϊκού πάρκου ισχύος 50 MW που θα κατασκευαστεί στην Μεγαλόπολη . Εύκολα λοιπόν βγαίνει το συμπέρασμα πως από τα φωτοβολταϊκά συνολικής ισχύος 2500 MW που υπάρχουν στην Ελλάδα, η ΔΕΗ παράγει μόλις 0,7MW (ή αλλιώς μόλις το 0,028% της συνολικής παραγωγής φωτοβολταϊκών). Δηλαδή ουσιαστικά τίποτα. Και σχεδόν όλο το υπόλοιπο ενεργειακό μέγεθος, το αγοράζει από τα φωτοβολταϊκά που κατέχουν οι ιδιώτες.
Δυστυχώς και η αγορά των φωτοβολταϊκών στην Ελλάδα, ακολούθησε πιστά την συντεχνιακή νοοτροπία που ακολουθήθηκε και σε κάθε άλλον τομέα της οικονομίας. Εξηγούμαι: Η ενέργεια που παράγεται από φωτοβολταϊκά, είναι συντριπτικά φθηνότερη σε σχέση με κάθε άλλη μορφή ενέργειας (συμπεριλαμβανομένου και του λιγνίτη). Και αυτό, για δύο βασικούς λόγους: Ο πρώτος λόγος είναι ότι δεν χρειάζεται καύσιμο για την παραγωγή. Και ο δεύτερος είναι πως η μονάδα παραγωγής φωτοβολταϊκών δεν χρειάζεται ούτε προσωπικό (παρά μόνο ελάχιστα άτομα για φύλαξη και υποτυπώδη συντήρηση). Οπότε βγαίνει το συμπέρασμα πως το κόστος κατασκευής της μονάδας παραγωγής, είναι το μόνο κόστος για μια επιχείρηση και μετά ουσιαστικά παράγει σχεδόν «δωρεάν» την ενέργεια.
Δυστυχώς η ΔΕΗ αντί να επικεντρωθεί στην κατασκευή τεράστιων φωτοβολταϊκών πάρκων, υποχρεώθηκε από το κράτος να αγοράζει την ενέργεια από τα φωτοβολταϊκά πάρκα που κατασκεύαζαν ιδιώτες. Και δυστυχώς ακόμα και σήμερα επικρατεί η ίδια κατάσταση, με τους πολίτες να μοιράζονται το κόστος αγοράς μέσω του τέλους ΑΠΕ. Να σημειώσω πως το κόστος παραγωγής της κιλοβατώρας από ιδία φωτοβολταϊκά θα κόστιζε στην ΔΕΗ ένα ποσό κάτω από 0,01 λεπτό ανά κιλοβατώρα, ενώ τώρα το αγοράζει από τους ιδιώτες σε τιμή που ξεκινά από τα 0,125 λεπτά και παλιότερα έφτανε και τα 0,5 λεπτά ανά κιλοβατώρα. Δηλαδή σήμερα το αγοράζει σε τιμή δεκαπλάσια από αυτήν που θα το παρήγαγε, ενώ παλιότερα το αγόραζε σε τιμή 50 φορές υψηλότερη. Να σημειώσω επίσης ότι οι ιδιώτες παραγωγοί φωτοβολταϊκής ενέργειας, δεν έχουν καμιά απολύτως ευθύνη για αυτήν την κατάσταση. Επένδυσαν τα προσωπικά τους χρήματα, αρκετοί δανείστηκαν για να κατασκευάσουν τις μονάδες και είναι λογικό να απαιτούν τα χρήματά για τα οποία υπέγραψαν συμβόλαιο με την πολιτεία.
Το μέλλον της οικονομικής επιβίωσης της ΔΕΗ, είναι ένα και μοναδικό. Οι επενδύσεις σε φωτοβολταϊκά και λοιπές ανανεώσιμες πηγές ενέργειας (ΑΠΕ). Όλες οι ανταγωνίστριες εταιρείες της ΔΕΗ ήδη το πράττουν (ΕΛΠΕ, Μυτιληναίος, κτλ) . Σίγουρα η κατασκευή της λιγνιτικής μονάδας «Πτολεμαΐδα V» πρέπει να ολοκληρωθεί. Γιατί θα συμβάλει στην ανάπτυξη και στην συνέχιση της απασχόλησης στην περιοχή. Ωστόσο θα κοστίσει 1,4 δις ευρώ και θα χρειάζεται πάνω από 200 άτομα μόνιμο προσωπικό για την λειτουργία της. Ενώ το κόστος παραγωγής από λιγνίτη για την ΔΕΗ είναι της τάξης των 0,06 λεπτών ανά κιλοβατώρα, σύμφωνα με δική της ανακοίνωση.
Οι επενδύσεις της ΔΕΗ σε ΑΠΕ πρέπει να γίνουν μαζικές, αν θέλει να επιβιώσει οικονομικά στο μέλλον. Αλλιώς θα αντιμετωπίσει οξύτατο πρόβλημα όταν απελευθερωθεί πλήρως η αγορά ενέργειας. Καθώς το μέγιστο προαπαιτούμενο για να μπορεί μια επιχείρηση να απασχολεί εργαζόμενους και στο μέλλον, είναι η οικονομική της επιβίωση…
Παύλος Κιλίντζης
pkilintzis@gmail.com
