Η άκρως ανησυχητική ανεργία στην Ελλάδα αλλά και οι συνέπειες αυτής σε οικονομικό, πολιτικό και κοινωνικό επίπεδο, βρίσκονται για πρώτη φορά στην ατζέντα των επικεφαλής της Τρόικας των δανειστών.
Αν και το υπουργείο Εργασίας, Κοινωνικής Ασφάλισης και Πρόνοιας τυπικά δεν έχει πολλά θέματα ανοικτά, στο προσκήνιο αναμένεται να τεθεί και πάλι το ασφαλιστικό και δη η επιδείνωση των εσόδων των ταμείων, κυρίως εξαιτίας της υψηλής ανεργίας, που παραμένει «καρφωμένη» πάνω από το 27%. Σε αυτή την επίσκεψη όμως, οι δανειστές αναμένεται να ασκήσουν πιέσεις και όσον αφορά στα προγράμματα του ΟΑΕΔ, αφού εκκρεμεί η κατάθεση της έκθεσης για την αναδιάρθρωση του Οργανισμού, τόσο σε επίπεδο εσωτερικής οργάνωσης, όσο και σε σχέση με τα σχεδιαζόμενα προγράμματα.
Μάλιστα, το τελευταίο διάστημα έχει ανοίξει διάπλατα η κουβέντα, με ισχυρές πιέσεις και από τους εργοδοτικούς φορείς που συνομιλούν με την Τρόικα, για «ελαστικοποίηση» των όρων συμμετοχής στα προγράμματα απασχόλησης του ΟΑΕΔ. Ήδη, στο τελευταίο πρόγραμμα για νέους άνεργους πτυχιούχους ΑΕΙ και ΤΕΙ, πέρασαν χωρίς πολλές τυμπανοκρουσίες αλλαγές όσον αφορά στις προϋποθέσεις συμμετοχής των επιχειρήσεων σε αυτό.
Οι αλλαγές αυτές αναμένεται να λάβουν μορφή γενικού κανόνα.
Αυτό που σχεδιάζεται και που αναμένεται να προκαλέσει έντονες αντιδράσεις είναι η μείωση των απαιτούμενων μηνών κατά τους οποίους μια επιχείρηση δεν θα πρέπει να έχει προχωρήσει σε απολύσεις προκειμένου να συμμετάσχει σε κάποιο επιδοτούμενο πρόγραμμα. Οι εισηγήσεις που δέχεται το υπουργείο Εργασίας αφορούν σε ένα μίνιμουμ προστασίας, εάν μπορεί κανείς να το πει αυτό, δύο ή τριών μηνών. Για να συμμετάσχει δηλαδή κάποια επιχείρηση σε επιδοτούμενα προγράμματα, θα πρέπει να μην έχει προχωρήσει σε απολύσεις κατά τον προηγούμενα δύο ή τρεις μήνες, αντί για 6 που ισχύει σήμερα. Παράλληλα, ζητείται μετ’ επιτάσεως η μείωση και της υποχρέωσης διατήρησης του απασχολούμενου στην επιχείρηση, μετά τη λήξη της επιδότησης, από 12 μήνες σε 6 ή ακόμη και 3.
Πρόκειται για δύο πολύ σημαντικές αλλαγές που αναμένεται να τεθούν από την Τρόικα, εξετάζονται όμως ήδη και από το υπουργείο Εργασίας, εφαρμόστηκαν στο πρόγραμμα για τις προσλήψεις ανέργων πτυχιούχων και θα χρησιμοποιηθούν προκειμένου να «ηρεμήσει» η Τρόικα, αναφορικά με το άλλο μεγάλο θέμα, αυτό της νέας παρέμβασης στο ασφαλιστικό με μειώσεις ακόμη και των κύριων συντάξεων…
Στο θέμα αυτό άλλωστε, η «προετοιμασία» από το υπουργείο αφορά στην πρόταση για ενεργοποίηση μιας Επιτροπής Σοφών, προκειμένου να προχωρήσουν οι νέες δομικές αλλαγές, εντός του 2014, όπου το πρόβλημα στην καταβολή των συντάξεων εγκαίρως θα είναι άμεσο…
Μικρή καθυστέρηση σημειώνεται και στη λειτουργία του Κέντρου Είσπραξης Ασφαλιστικών Οφειλών (ΚΕΑΟ), ενώ δεν φαίνεται φως και όσον αφορά στη μείωση των εργοδοτικών εισφορών κατά 3,9%, σταδιακά, αρχής γενομένης από το 2014. Το κόστος εκτιμάται σε 1 δισ. ευρώ, ποσό απαγορευτικό αφού δεν διαφαίνεται τρόπος αναπλήρωσής του, με ισοδύναμα μέτρα. Αντίστοιχο πρόβλημα, με «τρύπα» 2 δισ. ευρώ υπάρχει και αναφορικά με το θέμα της κατάργησης μέρους των κοινωνικών πόρων. Το θέμα αυτό έχει περάσει στα χέρια του υπουργού Οικονομικών Γιάννη Στουρνάρα, ο οποίος θα επικαλεστεί τεράστιο κόστος για τον κρατικό προϋπολογισμό.
ΟΓΑ, ΟΑΕΕ και ΤΠΔΥ θα αποτελέσουν ξεχωριστό «κεφάλαιο» στην επικείμενη διαπραγμάτευση. Στο υπουργείο ετοιμάζουν προτάσεις που αφορούν στην αναγκαστική είσπραξη των οφειλόμενων προς τον ΟΓΑ, από τις επιδοτήσεις που λαμβάνουν οι αγρότες, την επιβολή εισφοράς επί των κερδών των επιχειρήσεων και όχι του τζίρου, για να σωθεί το ταμείο των εμπόρων, καθώς και διπλό σύστημα υπολογισμού των εφάπαξ, για να σωθεί το ταμείο πρόνοιας των δημοσίων υπαλλήλων.
Μέχρι το τέλος του έτους, το υπουργείο Εργασίας, βάσει των δεσμεύσεων που απορρέουν από το Μνημόνιο, θα πρέπει να έχουν ολοκληρώσει την έκθεση για τις ομαδικές απολύσεις που θα ανοίξει την πόρτα για απελευθέρωση των απολύσεων, ενώ μέσα στο 2013 θα υπογραφεί και η Υπουργική Απόφαση για την πιλοτική εφαρμογή του Ελάχιστου Εγγυημένου Εισοδήματος. Τα εισοδηματικά κριτήρια αναμένεται να «πέσουν» από τα 10.000 ευρώ ετήσιο εισόδημα στα 6.000 ευρώ. Βέβαια, μετά τη δημοσιοποίηση της έκθεσης του ΟΟΣΑ, το θέμα της κοινωνικής πρόνοιας ξανανοίγει, καθώς μπορεί κάποιες από τις προτεινόμενες παρεμβάσεις να έχουν εφαρμοστεί ήδη, μένουν όμως να γίνουν πολλά.
Τέλος, ένα θέμα «αγκάθι» που έχει τεθεί από την τρόικα σε επίπεδο σκέψεων, είναι αυτό επιβολής αυστηρότερων κριτηρίων για τη λήψη απόφασης απεργιών. Δεν αποκλείεται το θέμα να συζητηθεί με τους συναρμόδιους υπουργούς Οικονομικών και Ανάπτυξης, καθώς αυτό που «φοβίζει» τους δανειστές δεν είναι το θέμα του αμιγώς ιδιωτικού τομέα, αλλά αυτό των πρώην ΔΕΚΟ και των επιχειρήσεων τύπου ΕΑΣ, ΕΛΒΟ και ΛΑΡΚΟ. Να σημειωθεί πάντως, ότι στο υπουργείο Εργασίας δεν θέλουν να ακούνε για το θέμα, ενώ το διαψεύδουν κάθε φορά που τίθεται ως ερώτηση.
