Η υπόθεση έχει προκαλέσει σάλο στη Γαλλία – Εκατοντάδες τα κρούσματα εδώ και μία δεκαετία. Δικαστήριο των Βερσαλλιών εξετάζει τώρα εάν η πρόσληψη ντετέκτιβ από τα στελέχη της εταιρείας ήταν σύννομη με το γαλλικό δίκαιο.
Η φωνή της Βιρζινί Πολέν τρέμει ακόμη όταν διηγείται πώς απολύθηκε από την ΙΚΕΑ Γαλλίας.
«Ενιωσα χαμένη», λέει σήμερα. Υστερα από δώδεκα χρόνια αδιάλειπτης απασχόλησης στον σουηδικό κολοσσό οικιακών ειδών, η κ. Πολέν έφθασε στη θέση υποδιευθύντριας επικοινωνίας και εμπορευμάτων, υπεύθυνης για δώδεκα καταστήματα σε όλη τη Γαλλία. Η αιφνιδιαστική απόλυσή της ακολούθησε έρευνα, που πραγματοποίησαν τα κεντρικά της ΙΚΕΑ Γαλλίας, για την κ. Πολέν, η οποία είχε ζητήσει –και λάβει– ένα έτος αναρρωτική άδεια. Η εταιρεία προσέλαβε ντετέκτιβ, λόγω της υποψίας ότι η κ. Πολέν δεν ήταν πραγματικά άρρωστη.
Δικαστήριο των Βερσαλλιών εξετάζει τώρα εάν η πρόσληψη του ντετέκτιβ από τα στελέχη της ΙΚΕΑ –καθώς και εκατοντάδες άλλα ανάλογα κρούσματα εδώ και μία δεκαετία– ήταν σύννομα με το γαλλικό δίκαιο.
Οι έρευνες αυτές της ΙΚΕΑ διατάχθηκαν για διάφορους λόγους, που περιλαμβάνουν την επιβεβαίωση των στοιχείων σε αιτήσεις πρόσληψης, τη συλλογή αποδεικτικών στοιχείων για τη στοιχειοθέτηση αδικημάτων εναντίον υπαλλήλων, ακόμη και για την αντιμετώπιση παραπόνων πελατών για ελαττωματικά προϊόντα. Οι ντετέκτιβ χρέωναν την ΙΚΕΑ μεταξύ 80 και 180 ευρώ την ώρα για τις έρευνές τους, ενώ μεταξύ 2002 και 2012 οι οικονομικές υπηρεσίες της σουηδικής εταιρείας ενέκριναν το ποσόν των 475.000 ευρώ για δαπάνες ερευνητών.
Η υπόθεση έχει προκαλέσει σάλο στη Γαλλία, εν μέρει λόγω του όγκου Γάλλων πελατών που προτιμούν την ΙΚΕΑ, αλλά και λόγω της μεγάλης αξίας που αποδίδει η χώρα στην προστασία των προσωπικών δεδομένων των πολιτών της. Μέχρι στιγμής, δεν έχουν προκύψει στοιχεία για τέτοιες παρακολουθήσεις σε καμία άλλη από τις 42 άλλες χώρες όπου δραστηριοποιείται η ΙΚΕΑ. Αγνωστο παραμένει επίσης γιατί τα στελέχη της ΙΚΕΑ Γαλλίας επέλεξαν την αμφιλεγόμενη –έως παράνομη– αυτή μέθοδο.
Συνήγοροι πρώην υπαλλήλων της ΙΚΕΑ στη Γαλλία αποκαλύπτουν ότι η εταιρεία ίσως να αξιοποίησε τις πληροφορίες των ντετέκτιβ για να προλάβει κρούσματα εργασιακής αναταραχής ή να εξωθήσει «ενοχλητικό» εργαζόμενο σε παραίτηση. «Είναι απίστευτο ότι κάτι τέτοιο συνέβη στη δημοκρατική Γαλλία. Δεν είμαστε στη σοβιετική Ρωσία», λέει η Σοφιάν Χακικί, συνήγορος της κ. Πολέν.
Μετά την αποκάλυψη της σκανδαλώδους πρακτικής, η ΙΚΕΑ πραγματοποίησε εσωτερική έρευνα, που οδήγησε στην παραίτηση πολλών ανώτατων στελεχών, μεταξύ τους και ο πρώην διευθύνων σύμβουλος Ζαν-Λουί Μπαγιό. Η ΙΚΕΑ απέφυγε, όμως, να τοποθετηθεί δημόσια για την υπόθεση.
Στην περίπτωση της κ. Πολέν, η ΙΚΕΑ ανέφερε στην επιστολή απόλυσής της, τον Φεβρουάριο του 2009, ότι χρειαζόταν επειγόντως να πληρώσει τη θέση με μόνιμη υπάλληλο. Η κ. Πολέν ζήτησε και έλαβε αναρρωτική άδεια το 2008, αφού διεγνώσθη με ηπατίτιδα C.
Σε σειρά μηνυμάτων ηλεκτρονικού ταχυδρομείου, μεταξύ ιδιωτικού ντετέκτιβ και στελεχών της ΙΚΕΑ, σχετικά με την κ. Πολέν, οι προϊστάμενοί της ρωτούν εάν η Πολέν ταξίδεψε πρόσφατα στο Μαρόκο και εάν διαθέτει ακίνητη περιουσία εκεί. Η απάντηση του ντετέκτιβ περιλαμβάνει φωτογραφία του διαβατηρίου της Πολέν, με μαροκινές σφραγίδες εισόδου, την περίοδο κατά την οποία βρισκόταν σε αναρρωτική άδεια.
Η έρευνα έδειξε πως ο ντετέκτιβ εξαπάτησε την κ. Πολέν, εμφανιζόμενος από τηλεφώνου ως υπάλληλος της αεροπορικής εταιρείας Royal Air Maroc και ζητώντας από την Πολέν φωτοτυπία του διαβατηρίου της, δήθεν για να κερδίσει δωρεάν εισιτήριο.
«Κανείς δεν με πήρε τηλέφωνο για να ζητήσει συγγνώμη. Αυτή την κίνηση περίμενα από αυτούς», λέει η κ. Πολέν
