«Η νεολαία χάνεται, τελείωσε, πρέπει να το συνειδητοποιήσουμε. Δεν είναι δυνατόν τόσα χρόνια να μην γίνεται τίποτα. Το πρόβλημα της εκπαίδευσης πρέπει να αντιμετωπιστεί συνολικά, γιατί αυτό που ζήσαμε αποτελεί την εκτόνωση ενός πολύ μεγάλου προβλήματος. Φτιάξτε τα σχολεία, φτιάξτε τις αίθουσες τους. Τα παιδιά σήμερα μαθαίνουν να μισούν». Χρ. Κίττας-πρύτανης Πανεπιστημίου Αθηνών.
Δεν είναι τυχαίο και αυτό έχει καταγραφεί, πως σε όλες τις κορυφαίες εθνικές στιγμές, που έφεραν την «ανάταση» της χώρας σε όλους τους τομείς, οι νέοι υπήρξαν πρωτοπόροι.
Ειδικότερα το φοιτητικό κίνημα ήταν η ατμομηχανή, οι μπροστάρηδες των κοινωνικών αλλαγών.
Κατά έναν περίεργο τρόπο, ένα σιωπητήριο τάφου επικρατεί εδώ και πολλά χρόνια στον χώρο εκείνο , που άλλοτε συντάρασσε η ζωντάνια. Έναν χώρο εμπνευσμένο από οράματα και συνθήματα, που σήμερα δεν γνωρίζουμε καν αν υπάρχουν! Αυτό είχε σαν συνέπεια τον στιγματισμό της σύγχρονης ελληνικής- και γιατί όχι, της παγκόσμιας-κοινωνίας.
Η βαριά ασθένεια της κοινωνίας έχει σχέση με την αποξένωση της νεολαίας από τα κοινά. Μια νεολαία που φαίνεται να έχει αποκοπεί από την δημόσια ζωή, απρόθυμη να θέλει να παίξει ρόλο και να «σηκώσει» στα χέρια της ευθύνες εξουσίας. Έτσι όλο το νευρικό σύστημα της χώρας να παραμένει μουδιασμένο.
Τι όμως είναι εκείνο που στην εποχή μας δημιούργησε την μεγάλη απογοήτευση, που τους περισσότερους νέους έστειλε έγκλειστους στα σπίτια τους και η μαζικότητα άλλων εποχών έγινε ατομικισμός;
Γυρίζοντας πίσω τον χρόνο, ας δούμε τις άλλοτε πολιτικές νεολαίες όλων των πολιτικών κομμάτων. Τις «Ν.Δ», του ΠΑΣΟΚ, της αριστεράς, το φοιτητικό κίνημα, που όλες μαζί, παρά τις διαφορές τους, κρατούσαν ψηλά τα οράματα της νέας γενιάς και της κοινωνίας γενικότερα. Ήταν η πρωτοπορία για ένα καλύτερο αύριο! Χαρακτηριστικό τους γνώρισμα η μαζικότητα και η απόρριψη του ατομικισμού.
Με εξαίρεση τα γεγονότα των τελευταίων ημερών, φύλλο δεν κινείται στον χώρο της νεολαίας και αυτό σίγουρα δεν είναι θετικό. Έλλειψη αντανακλαστικών και γόνιμης φαντασίας; Αρτηριοσκλήρωση που δημιούργησε η απογοήτευση για την επόμενη μέρα;
Οι νέοι σπουδάζουν, ναι. Έχουν προσόντα, ναι. Τι να τα κάνουν όμως, όταν όλα αυτά πλέον δεν έχουν «πέραση» και όταν σε σουβλατζίδικο της Ομόνοιας υπάρχει επιγραφή «το καλύτερο σουβλάκι από κάτοχο Μάστερ μαθηματικού»!
Φαγάδικα, τοστάδικα, δισκάδικα, café πολυτελείας, είναι ο ψεύτικος παράδεισος που «ξεπλένει» χρόνια σπουδών. Που είναι οι αξίες;
Κάποτε είχε συσταθεί και ειδική γραμματεία, η Γεν.Γραμματεία Νεότητας, δήθεν για να λύσει τα προβλήματα της νέας γενιάς. Τα χρόνια έδειξαν την απογοήτευση, την γενιά των 700ευρώ και την αποστασιοποίηση της από τα «κοινά».
Υπάρχει πράγματι ζήτημα νεολαίας, που όσο και να θέλουμε να το εξωραΐσουμε, είναι δύσκολο και δραματικό.
Ίσως δεν είναι πλέον αποκλειστικά θέμα πολιτικής παράταξης, αλλά γενικότερο και συλλογικότερο. Η αντιμετώπιση του προϋποθέτει αντιστοιχία ανάμεσα στα μεγάλα λόγια και τις πράξεις.
Στο μεγαλύτερο βαθμό οι κυβερνήσεις της μεταπολίτευσης δεν μπόρεσαν ή δεν θέλησαν να οικοδομήσουν ένα σύγχρονο κράτος δικαίου. Οι σημερινές ταραχές δείχνουν σημάδια βαθιάς πολιτικής κρίσης, ίσως και βαθύτερης κοινωνικής κρίσης, διότι κανείς δεν κατόρθωσε να προχωρήσει στον εκσυγχρονισμό του κράτους.
Ευρωπαϊκές χώρες όπως Γαλλία, Ισπανία, Ιταλία, Πορτογαλία κ.λ.π., φαίνεται να διαισθάνονται τον κίνδυνο ενός ντόμινο εξελίξεων και στο έδαφός τους (μετά την Ελλάδα),διότι και εκεί η ανεργία των νέων και η γενικότερη απογοήτευση, είναι ορατή.
Επιβάλλεται «αλλαγή» προς την κατεύθυνση της .. «αλλαγής»!Να ξεχωρίσουμε το αληθινό από το ψεύτικο, το γνήσιο από το πλαστό. Κανένας όμως δεν θα χαρίσει στην νεολαία τίποτα, αν η ίδια δεν αγωνιστεί από μόνη της, βάζοντας την σφραγίδα της στα δρώμενα.
Τα «χρώματα» είναι δευτερευούσης σημασίας. Η αμφισβήτηση έχει ουσία, αν αυτή «χτυπήσει» στην καρδιά των μηχανισμών, γκρεμίζοντας όλα τα φρούρια της Αντίδρασης και του Σκοταδισμού. Ενός Σκοταδισμού που θύμα του έχει καταστήσει πρώτιστα την νεολαία. Ο νεοέλληνας και όλο το σύστημα του δυτικού- και όχι μόνο- πολιτισμού, έχει διαμορφώσει ένα άτομο ατομικίστικο, που κλείνεται καθαρά στην ιδιωτική του σφαίρα. Η αξιολόγηση γίνεται καθαρά για το βιοτικό του επίπεδο και μέλημα πρώτης προτεραιότητας είναι τα καταναλωτικά αγαθά. Τα Μ.Μ.Ε οδηγούν στην αποχαύνωση των reality, τα οποία και σερβίρουν ως «νέα», πρότυπα τους ο ψεύτικος κόσμος της τηλεχαβούζας, με εύκολο χρήμα και βία.
Μια κατάσταση που αποκαρδιώνει κυρίως τους νέους και τους οδηγεί στην αποχή από την πολιτική και τα μαζικά κινήματα!
Ένας από τους λίγους φιλόσοφους του αιώνα μας, ο Kαορνήλιος Καστοριάδης, με την τόλμη που τον διέκρινε, είχε πει: «Πρώτη φορά, από όσο ξέρω, παρατηρούμε μια κοινωνία χωρίς αξίες, χωρίς κατεύθυνση. Ούτε καν στην καπιταλιστική πρόοδο δεν πιστεύει πραγματικά πια κανείς. Είναι η άνοδος της ασημαντότητας».
Παλιότερες γενιές που έζησαν πολεμικές καταστάσεις, γνωρίζουν πόσο μεγάλη σημασία έχει το κουράγιο. Οι προ και μετά-πολεμικές γενιές γνωρίζουν πως χωρίς λεφτά, ναι, πολλά είναι τα χαμένα. Χωρίς κουράγιο όμως, είναι όλα χαμένα.
Οι γενιές εκείνες γνώρισαν την φτώχεια, την ανέχεια, αλλά είχαν απόφαση για δημιουργία και το κουράγιο για οικοδόμηση έφερε αποτέλεσμα.
Η νέα γενιά των μεταπολεμικών χρόνων έδειξε δύναμη, αγωνίστηκε και κέρδισε. Είναι η γενιά που «έστησε» τον νέο κόσμο από τα χαλάσματα. Η γενιά της μεταπολίτευσης έδειξε αγωνιστική διάθεση, κυρίως όμως απόλαυσε όσα το κουράγιο και η δύναμη της προηγούμενης γενιάς άφησε. Έναν κόσμο που είχε σημάδια κοινωνικής δικαιοσύνης, την πλήρη απασχόληση στον εργασιακό βίο, την πλήρη σύνταξη στον απόμαχο της εργασίας.
Η σημερινή νέα γενιά όμως τι «κληρονόμησε» για να υπάρξει μια ομαλή συνέχεια; Είναι η γενιά που σπουδάζει, μορφώνεται, αλλά το Μάστερ σπουδών είναι χωρίς αντίκρισμα! Είναι η γενιά των 700 ευρώ!
Η σημερινή γενιά έχει βάσιμες «ελπίδες» πως δεν θα ζήσει καλύτερα, τουλάχιστον από την προηγούμενη γενιά. Κάτι που δεν έχει προηγούμενο!
Το 1973 η νεολαία χειροκροτήθηκε, γιατί είχε όραμα. Σήμερα γιατί τόσος σωρευμένος θυμός; Δεν πρέπει να αναζητηθούν ευθύνες και αιτίες; Μήπως η αφετηρία των προβλημάτων βρίσκεται στην φτώχεια, την ανεργία, την ανασφάλεια των νέων για το αύριο;
Η βία, οι καταστροφές, δεν βοηθάνε και ίσως είναι καταστάσεις που υποθηκεύουν το μέλλον των νέων. Επιβάλλονται πολιτικές που θα προσεγγίσουν την νεολαία και οπωσδήποτε δεν πρέπει να χαθεί ο κοινωνικός έλεγχος.
Καταστροφές, πλιάτσικο, βανδαλισμοί, είναι ξένα προς τα πιστεύω τους. Γεγονότα που αμαυρώνουν τους αγώνες και τα πιστεύω της νεολαίας.
Η βία φέρνει βία, αλλά όχι αποτέλεσμα!
Ναι στην διαμαρτυρία, στην διαδήλωση, στην διεκδίκηση. Είναι δικαίωμα, για να εκφράσουμε την άλλη άποψη, αλλά αυτό δεν έχει σχέση με τους βανδαλισμούς, τους εμπρησμούς και το πλιάτσικο.
Ο νέος είναι ο πρωτοπόρος και ως εκ τούτου πρέπει να ξεφύγει από το κοπάδι, για να μην χρειαστεί να αναθεωρήσει εκ των υστέρων βασικές αρχές της ζωής του.
Να ξαναγίνει πρωτοπόρος. Πρέπει να μην φοβάται να ελπίζει. Να μην φοβάται να σχεδιάζει. Να πάψει να ζει στην ανασφάλεια.
Σε άλλη περίπτωση, μέσα από τους «δρόμους του αρχάγγελου», ο Μ.Θεοδωράκης θα φωνάζει: «Και προχωρούσα μέσα στην νύχτα, χωρίς να γνωρίζω κανέναν και ούτε κανένας με γνώριζε..!».
Διαμαντής
Θ. Βαχτσιαβάνος
