Εκατοντάδες δεκάδες ήταν οι Κοζανίτες και κάτοικοι της ευρύτερης περιοχής, που ανηφόρισαν στο Σιόποτο Κοζάνης το απόγευμα της Τρίτης και το πρωί της Τετάρτης, ανήμερα της εορτής του Αγίου Φανουρίου, στο ομώνυμο εξωκλήσι του Αγίου στην Κοζάνη.
Η μνήμη του Αγίου εορτάζεται και τιμάται στις 27 Αυγούστου και το εξωκλήσι του Αγίου στην Κοζάνη, ένα από τα πιο παλαιά και αγαπητά εξωκλήσια των Κοζανιτών, είχε την τιμητική του τις ημέρες αυτές. Την τιμητική της φυσικά είχε και η φανουρόπιτα, μια νηστίσιμη πίτα που φτιάχνεται στη μνήμη του Αγίου και προσφέρεται στους πιστούς ως ευλογία. Δεκάδες ήταν οι νοικοκυρές, μικρότερες και μεγαλύτερες σε ηλικία που τήρησαν και φέτος το έθιμο και ετοίμασαν με μπόλικη αγάπη την πίτα για τον Άγιο, προσδοκώντας… σε ευόδωση των ευχών και προσευχών τους.
Συνήθως η Φανουρόπιτα παρασκευάζεται με επτά ή εννιά υλικά!
Πρόκειται για ένα έθιμο που ξεκίνησε από μια ευλαβική χειρονομία των πιστών, κυρίως από το γυναικείο φύλλο και το όνομα του έχει συνδεθεί με την εύρεση απολεσθέντων αντικειμένων αλλά και προσώπων.
Ο Φανούριος φανερώνει! Η λατρεία του Αγίου Φανουρίου φαίνεται ότι ξεκινά από τη Ρόδο, όπου κατά την παράδοση βρέθηκε η εικόνα του, όταν έσκαβαν σε ερείπια παλαιού ναού έξω από τα τείχη της πόλης. Ο Μητροπολίτης Ρόδου Νείλος (1355-1369) διάβασε την επιγραφή “Άγιος Φανούριος”. Παρίστανε ένα νέο ντυμένο με στρατιωτική ενδυμασία, που κρατούσε σταυρό με λαμπάδα και ήταν πλαισιωμένος από 12 σκηνές του μαρτυρίου του. Ο Μητροπολίτης καθιέρωσε ημερομηνία εορτής του Αγίου την ημέρα εύρεσής του.
Από τη Ρόδο η λατρεία του εξαπλώθηκε στα κοντινά νησιά και κυρίως στην Κρήτη, όπου υπάρχουν σήμερα τρία σπουδαία μοναστήρια και δεκάδες ναοί στα οποία τιμάται .
Στην προσφορά άρτων και γλυκισμάτων προς τον Άγιο Φανούριο και πιο συγκεκριμένα η Φανουρόπιτα, παρασκευάζεται “για να συγχωρέσει ο Θεός την μάνα του Αγίου”. Η παράδοση που σχηματίστηκε, στην άγνωστη βιογραφία του είναι ότι: η Μητέρα του ήταν αμαρτωλή. Ήταν λέει η παράδοση σκληρή, άπονη και αυστηρή με τους φτωχούς και τους συμπεριφερόταν πολύ σκληρά και απάνθρωπα. Μάλιστα για τον αμετανόητο χαρακτήρα της πήγε στην κόλαση. Προσπάθησε να τη σώσει ο γιος της, αλλά η κακία της δεν τον άφησε.!
Τότε ο Άγιος Φανούριος ζήτησε μια χάρη: Να μην πηγαίνουνε πράμα γι’ αυτόν, μόνο για τη μάνα του για να λένε να τη συγχωρέσει ο Θεός….
