Ένα αντικειμενικό, αξιοκρατικό και καινοτόμο σύστημα επιλογής προϊσταμένων στο Δημόσιο εισάγει το σχέδιο νόμου με τίτλο «Τροποποίηση διατάξεων του Υπαλληλικού Κώδικα (Ν. 3528/2007) περί επιλογής προϊσταμένων οργανικών μονάδων και λοιπές διατάξεις», που έθεσε στις 8 Μαΐου 2014, σε δημόσια διαβούλευση (http://www.opengov.gr/minreform/?p=1464) το Υπουργείο Διοικητικής Μεταρρύθμισης και Ηλεκτρονικής Διακυβέρνησης.
Με το νέο σύστημα εισάγονται αξιοκρατικά εργαλεία για την ανάληψη θέσης ευθύνης στη δημόσια διοίκηση και μπαίνει τέλος στη λογική της επετηρίδας, αλλά και της κομματικής συχνά επιλογής. Στόχος είναι να επιλέγονται οι πλέον κατάλληλοι υπάλληλοι για κάθε συγκεκριμένη διευθυντική θέση. Να εντοπίζονται, δηλαδή, τα δυναμικά εκείνα χαρακτηριστικά και οι ειδικές δεξιότητες που πρέπει να έχει ένας δημόσιος υπάλληλος για κάθε συγκεκριμένη θέση ευθύνης.
Ο Υπουργός Διοικητικής Μεταρρύθμισης και Ηλεκτρονικής Διακυβέρνησης, Κυριάκος Μητσοτάκης, δήλωσε σχετικά:
«Βήμα – βήμα χτίζουμε τη νέα δημόσια διοίκηση. Η σύνταξη των Προεδρικών Διαταγμάτων με τους νέους οργανισμούς των Υπουργείων ολοκληρώθηκε. Για πρώτη φορά υπάρχει σαφής περιγραφή κάθε θέσης ευθύνης. Με το νέο σύστημα επιλογής προϊσταμένων στοχεύουμε να εντοπίσουμε τους πιο κατάλληλους για κάθε μία από τις θέσεις αυτές. Θεσμοθετούμε ένα σύστημα που θα μπορεί να αναδεικνύει με διαφάνεια, αξιοκρατία και αντικειμενικότητα τα πιο άξια και ικανά στελέχη της δημόσιας διοίκησης».
Για να διασφαλιστεί η αντικειμενικότητα στο νέο σύστημα, προβλέπεται η ουσιαστική εμπλοκή του ΑΣΕΠ σε όλα τα στάδια της διαδικασίας. Παράλληλα, όλα τα στάδια (προφίλ θέσης, κριτήρια αξιολόγησης, αποτελέσματα γραπτών εξετάσεων και συνέντευξης) θα αναρτώνται σε πραγματικό χρόνο στο διαδίκτυο. Οι γραπτές εξετάσεις θα διενεργούνται με τις ίδιες δικλείδες διαφάνειας όπως ακριβώς και οι πανελλαδικές εξετάσεις για την εισαγωγή σε ΑΕΙ και ΑΤΕΙ.
Ιδιαίτερη σημασία δίνεται και στη συνέντευξη. Η διεθνής πρακτική και η εμπειρία σε άλλες ευρωπαϊκές χώρες, αλλά και στον ιδιωτικό τομέα, δείχνει ότι μόνο με δομημένη συνέντευξη μπορούν να αξιολογηθούν τα λεγόμενα δυναμικά χαρακτηριστικά υποψηφίων προϊσταμένων. Για τη διασφάλιση της αντικειμενικότητας αυτής, εισάγονται δύο δικλείδες ασφαλείας:
α) η συνέντευξη θα είναι δομημένη, δηλαδή θα αξιολογεί με ενιαίο τρόπο συγκεκριμένες δεξιότητες όπως προκύπτουν από τα βιογραφικά των υποψηφίων και από τις δηλώσεις ενδιαφέροντος
β) η συνέντευξη θα διεξάγεται από έμπειρα και πιστοποιημένα στελέχη, που θα προτείνονται από το ΑΣΕΠ
Καινοτόμο στοιχείο του νέου συστήματος αποτελεί και το γεγονός ότι στις διαδικασίες αξιολόγησης πέραν των εκπροσώπων του ΑΣΕΠ και του Δημοσίου, θα συμμετέχουν και επιλεγμένα στελέχη του ιδιωτικού τομέα ως αξιολογητές. Τα στελέχη αυτά, όπως τονίσαμε, θα προτείνονται από το ΑΣΕΠ και θα έχουν πιστοποιηθεί σχετικά. Αυτή η καινοτομία εισάγεται και για την περαιτέρω διασφάλιση της διαφάνειας και της αντικειμενικότητας της διαδικασίας, αλλά και για να μεταφέρεται σχετική τεχνογνωσία στη διαχείριση ανθρώπινου δυναμικού από τον ιδιωτικό τομέα στο κράτος.
Επιπλέον, το νέο σύστημα προάγει την ισότητα μεταξύ των εργαζομένων και απελευθερώνει σημαντικούς ανθρώπινους πόρους, καταργώντας παρωχημένους διοικητικούς περιορισμούς, μέσα από ενέργειες όπως: το άνοιγμα των θέσεων ευθύνης επιπέδου Γενικής Διεύθυνσης και Διεύθυνσης σε όλους τους υπαλλήλους του Δημοσίου με τα κατάλληλα προσόντα, ο περιορισμός της σημασίας των κλάδων ως κριτήριο για την κατάληψη θέσης ευθύνης και η επικέντρωση στα ουσιαστικά και δυναμικά προσόντα του υποψηφίου και τέλος η δυνατότητα σε υπαλλήλους με σχέση εργασίας ιδιωτικού δικαίου αορίστου χρόνου να καταλάβουν τις ανώτατες θέσεις ευθύνης της διοικητικής ιεραρχίας δηλαδή των Γενικών Διευθυντών.
Πεδίο εφαρμογής του νέου συστήματος θα είναι, προς το παρόν τουλάχιστον, το λεγόμενο κεντρικό κράτος. Για τους Οργανισμούς Τοπικής Αυτοδιοίκησης θα ακολουθήσει νέα μελέτη για το σύστημα επιλογής προϊσταμένων, σε συνεργασία του ΥΔΜΗΔ με το συναρμόδιο Υπουργείο Εσωτερικών.
