Σε μία περίοδο που η Δυτική Μακεδονία βρίσκεται στο επίκεντρο του εθνικού ενδιαφέροντος, δυστυχώς στοιχεία από το Υπουργείο Εργασίας σχετικά με τον σχεδιασμό προκήρυξης δράσεων στήριξης των ανέργων νέων κάτω των 29 ετών επιβάλλουν τη σύνταξη του τεχνοκρατικού αυτού κειμένου με στόχο την ευαισθητοποίηση των νέων αλλά και όσων μπορούν να συμμετέχουν στη διαμόρφωση και λήψη αποφάσεων.
Από το Υπουργείο Εργασίας σχεδιάζεται νέα πρόσκληση για 50.000 θέσεις με επιταγή εισόδου στην εργασία για νέους έως 29 ετών. Αντικείμενο της δράσης αποτελεί η παροχή σε 50.000 ανέργους και οικονομικά μη ενεργούς νέους ηλικίας από 18 έως 29 ετών, υπηρεσιών συνεχιζόμενης επαγγελματικής κατάρτισης οι οποίες περιλαμβάνουν:
•πρόγραμμα θεωρητικής κατάρτισης σε οριζόντιες κυρίως δεξιότητες
•πεντάμηνη πρακτική άσκηση των ωφελουμένων σε επιχειρήσεις του ιδιωτικού τομέα
•υπηρεσίες υποστήριξης και συμβουλευτικής καθοδήγησης των ωφελουμένων καθόλη τη διάρκεια της πρακτικής άσκησης.
Σκοπός της δράσης είναι η είσοδος στην αγορά εργασίας των νεοεισερχομένων άνεργων και οικονομικά μη ενεργών νέων, με την τοποθέτησή τους σε θέσεις πρακτικής άσκησης για πέντε μήνες που προσφέρουν επιχειρήσεις του ιδιωτικού τομέα.
Αποτελεί συνέχεια ανάλογου προγράμματος του 2012 και 2013 που διασφάλισε την διαφάνεια στην επιλογή των ωφελουμένων και την βέλτιστη αποτελεσματικότητα αξιοποίησης των πόρων ενώ παράλληλα με δεδομένα τα χαρακτηριστικά των επιχειρήσεων που υλοποιήθηκε η πρακτική άσκηση (μικρές επιχειρήσεις) διασφάλισε την αύξηση των ωφελουμένων αφού και οι επιχειρήσεις που τοποθετούνται οι νέοι άνεργοι είναι και αυτές ωφελούμενες των πόρων, διπλασιάζοντας ουσιαστικά τον αριθμό των ωφελουμένων σε αντιδιαστολή με το πρόγραμμα Κοινωφελούς Εργασίας. Σημειώνεται ότι σύμφωνα με στοιχεία του Υπ.Εργασίας περίπου 10-15% των θέσεων διατηρούνται και μετά τη λήξη της πεντάμηνης πρακτικής άσκησης.
Στα πλαίσια του προγράμματος «voucher πληροφορικής» το 2012 το ποσοστό των ανέργων από τη Δυτική Μακεδονία που συμμετείχαν ήταν το 4% του συνόλου των ωφελουμένων της χώρας. Στην προκήρυξη του 2013 «voucher για νέους κάτω των 29 ετών» το ποσοστό μειώθηκε στο 3%. Σημειώνεται ότι πρόσφατα στοιχεία απορρόφησης έδειξαν ότι απορροφήθηκαν στη Δυτική Μακεδονία το 90% των διαθέσιμων θέσεων (πρώτη σε αποτελεσματικότητα) έναντι 75% στη Περιφέρεια Αττικής και λόγω του μεγάλου αριθμού των ωφελουμένων (24% του συνόλου της Ελλάδας), η χαμηλή απορρόφηση θέτει σε αμφισβήτηση την επιτυχία του εθνικού προγράμματος, στοιχείο που αναδεικνύει την ανάγκη για διάθεση περισσότερων θέσεων στην Δυτική Μακεδονία, αφού και το πρόβλημα υπάρχει και απορρόφηση των θέσεων και πόρων από ανέργους είναι δυνατή συνεισφέροντας στην επιτυχία του εθνικού προγράμματος .
Σημειώνεται ότι κατά το 2013 προκηρύχθηκαν και άλλα προγράμματα με την μορφή των voucher από το Υπ.Εργασίας, που δυστυχώς ο σχεδιασμός δεν προέβλεπε θέσεις για την Δυτική Μακεδονία (π.χ. πρόγραμμα ΝΕΑΡΧΟΣ πρόγραμμα για ΦΟΡΤΟΕΚΦΟΡΤΩΤΕΣ, πρόγραμμα του τομέα ΥΓΕΙΑΣ με μόλις 40 θέσεις στη Δυτική Μακεδονία). Συνολικά το 2013, προκηρύχθηκαν 50.600 θέσεις στην Ελλάδα με το σύστημα των επιταγών κατάρτισης και η Δυτική Μακεδονία έλαβε μόλις 1.200 θέσεις (2,4% συνολικά) έναντι των 2.200 θέσεων που έλαβε η Ήπειρος που έχει ανάλογα στοιχεία πληθυσμού και αριθμού ανέργων.
Πως διαμορφώνεται όμως το περιβάλλον μπροστά στη Νέα Προγραμματική Περίοδο 2014-2020; Τα στοιχεία από το νέο σχεδιασμό (που ουσιαστικά αποτελούν και τον άξονα για όλο το Σύμφωνο Εταιρικής Σχέσης (ΣΕΣ – νέο ΕΣΠΑ) αναδεικνύουν ότι η Δυτική Μακεδονία θα βρίσκεται στον αστερισμό της απόκλισης. Μόλις 2,4% των πόρων για τους ανέργους θα διατεθούν στη Δυτική Μακεδονία (μείωση σε σχέση με το 2012 κατά 40% των πόρων έναντι αύξησης στην Αττική κατά 25%).
Ειδικότερα, η νέα πρόσκληση του Υπ.Εργασίας που εντάσσεται στα πλαίσια της νέας προγραμματικής περιόδου 2014-2020 και συγχρηματοδοτείται από το Ευρωπαϊκό Κοινωνικό Ταμείο και της Πρωτοβουλίας για την Απασχόληση των Νέων, στο πλαίσιο της εμπροσθοβαρούς υλοποίησης του νέου Ε.Π. «Ανάπτυξη Ανθρώπινου Δυναμικού, Εκπαίδευση & Δια Βίου Μάθηση 2014 – 2020» προβλέπει μόλις 2,4% των πόρων για τη Δυτική Μακεδονία, ενώ δεν κάνει αναφορά κατανομής των θέσεων σε νομαρχιακό επίπεδο.
Τα δεδομένα για τους ανέργους κάτω των 29 ετών για την Περιφέρεια της Δυτικής Μακεδονίας, δυστυχώς την κατατάσσουν πρώτη περιφέρεια σε ποσοστό ανέργων στην Ελλάδα και μεταξύ των πρώτων στην Ευρωπαϊκή Ένωση, με εγγεγραμμένους άνεργους κάτω των 29 ετών με ποσοστό για το 2013 στο 70%. Οι άνεργοι κάτω των 29 ετών είναι περίπου 8.500 άτομα (αναλογία ανδρών-γυναικών 40%-60%), από τους οποίους το 50% είναι άνεργοι για περισσότερο από 12 μήνες και στερούμενοι οποιουδήποτε πόρου από τον ΟΑΕΔ.
Σύμφωνα με στοιχεία του σχεδιασμού διαφαίνεται ότι η Δυτική Μακεδονία που ανήκει στην ίδια ομάδα στόχου με τις Περιφέρειες Αττικής και Κεντρικής Μακεδονίας, ένα ακόμη στρεβλό αποτέλεσμα κατηγοριοποίησης αφού λόγω της παραγωγής ενέργειας θεωρείται «πλούσια περιφέρεια» και δεν τυγχάνει των ωφελημάτων που θα της αναλογούσαν σε σχέση με το πραγματικό περιφερειακό παραγόμενο προϊόν αναδεικνύουν προβλήματα στον εθνικό σχεδιασμό δράσεων για τους ανθρώπινους πόρους.
Με βάση τα προαναφερθέντα, απαιτείται η άμεση ενεργοποίηση αυτών που μπορούν να επηρεάσουν τον σχεδιασμό των δράσεων και τη λήψη αποφάσεων για τους ανθρώπινους πόρους. Μετά από 23 χρόνια επαγγελματικής δραστηριοποίησης στη Δυτική Μακεδονία και αναγνωρίζοντας ότι «ΤΟ ΠΡΟΛΑΜΒΑΝΕΙΝ ΚΑΛΥΤΕΡΟ ΤΟΥ ΘΕΡΑΠΕΥΕΙΝ» σύμφωνα με τον Ιπποκράτη, καταθέτω τα στοιχεία και τους προβληματισμούς ώστε να προσφέρω τεχνικά στοιχεία και ευαισθητοποίηση σε όσους μπορούν να επηρεάσουν τον εθνικό σχεδιασμό, αφού ακόμη βρίσκονται στο στάδιο διαμόρφωσης οι εθνικές πολιτικές και τελικά να διασφαλισθεί το ελάχιστο ποσοστό 4% επί των εθνικών πόρων στις επικείμενες προκηρύξεις, ώστε να δοθεί και στους νέους Δυτικομακεδόνες, οι ευκαιρίες ένταξης στο επαγγελματικό περιβάλλον και να αντιμετωπισθεί ο υψηλότερος δείκτης ανεργίας σε εθνικό επίπεδο.
Μύρων Κατικαρίδης
Οικονομολόγος, Επιχειρησιακός
Ερευνητής M.Sc
Πρόεδρος Κέντρου Επαγγελματικής
Κατάρτισης
Ι.Μ.Ο.Α. (Ινστιτούτο Μελετών
Οργάνωσης και Ανάπτυξης)
