Αξιότιμοι καλεσμένοι, Αγαπητοί φίλοι και φίλες,
συμπατριώτες και συμπατριώτισσες,
Ο συνδετικός κρίκος της ενότητας του Ελληνισμού που έζησε για 2.500 χιλιάδες χρόνια στον Ιστορικό Πόντο, εκτός της μητροπολιτικής τους πατρίδας, υπήρξε η κοινή Ποντιακή διάλεκτος, η διατήρηση ηθών εθίμων και παραδόσεων αιώνων και τα τελευταία 1600 χρόνια, η Ορθόδοξη Χριστιανική θρησκεία.
Ο ΧΡΙΣΤΙΑΝΙΣΜΟΣ ΣΤΟΝ ΠΟΝΤΟ
Λίγες δεκαετίες μετά τη γέννηση του Χριστού οι περιοχές του Πόντου, στις οποίες από αιώνες κυριαρχούσε ο ελληνισμός, άκουσαν για το χριστιανισμό από τον απόστολο Πέτρο και τον πρωτόκλητο μαθητή του Χριστού Ανδρέα, που ονομάστηκε απόστολος του «Πόντου».
Δύο αιώνες αργότερα, τον 3ο αιώνα μ.Χ. εργάστηκε για την προβολή του χριστιανισμού ο αρχιεπίσκοπος Γρηγόριος Νεοκαισάρειας, ο οποίος υπήρξε μαθητής του μεγάλου ελληνιστή Ωριγένη και συνεχιστής του έργου του αποστόλου Ανδρέα.
Ο χριστιανισμός, όπως ήταν φυσικό, παρόλο που συνάντησε αντίσταση στην τελική επικράτησή του, εξαιτίας της στενής σύνδεσης των κατοίκων του Πόντου με τις αρχαιοελληνικές παραδόσεις, αλλά και της κυρίαρχης εθνικής θρησκείας που επικρατούσε χρόνια σ’ αυτές τις περιοχές, τελικά βρήκε γόνιμο έδαφος ανάμεσα στους Έλληνες του Πόντου.
Βέβαια, οι Ρωμαίοι αυτοκράτορες εκείνης της περιόδου αντέδρασαν με βίαιο και σκληρό τρόπο. Η αντίδρασή τους μάλιστα είχε ως αποτέλεσμα οι Έλληνες του Πόντου να υποστούν χιλιάδες σφαγές, ιδιαίτερα την εποχή του Διοκλητιανού και του Μαξιμιανού (284-305). Έτσι, ο κατάλογος των Ποντίων που μαρτύρησαν για το Χριστό είναι μακρύς.
Μετά τους διωγμούς των Ρωμαίων ακολούθησε, το 325, η αναγνώριση της χριστιανικής θρησκείας από το Μέγα Κωνσταντίνο. Λίγα χρόνια αργότερα εμφανίστηκαν στον Πόντο οι μεγάλοι πατέρες και διδάσκαλοι της Εκκλησίας.
Το καύχημα του Πόντου, ο Μέγας Βασίλειος, επίσκοπος Καισαρείας (330-375), και ο αδελφός του, επίσκοπος Νύσσης, Γρηγόριος (329-391). Αυτοί με τη διδασκαλία τους έβαλαν τις βάσεις του ελληνοχριστιανικού πολιτισμού στον Πόντο.
Ο χριστιανισμός διαδόθηκε σε όλες σχεδόν τις περιοχές του Εύξεινου Πόντου, και ως τον 6ο αιώνα είχε εξαπλωθεί σε όλο το δυτικό Πόντο.
Στην συνέχεια με την καθοδήγηση του τοπικού επισκόπου η του ιερέα και της δημογεροντίας και με βάση τις αρχές ,της αλληλεγγύης, της αλληλοϋποστήριξης, της ελεημοσύνης, της «αργατίας», της φιλοξενίας, έζησαν στις κοινότητες και τις πόλεις τους, οι προγονοί μας για αιώνες.
Η ΜΕΤΕΓΚΑΤΑΣΤΑΣΗ ΤΩΝ ΕΛΛΗΝΩΝ ΤΟΥ ΠΟΝΤΟΥ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ
Έτσι μετά τη γενοκτονία που υπέστησαν και την υποχρεωτική εγκατάλειψη των περιοχών και των εστιών τους όπου έζησαν ειρηνικά ,ενώ δεν μπόρεσαν να μεταφέρουν ότι για αιώνες δημιούργησαν, μετέφεραν μαζί τους τις εικόνες και τα ιερά τους ,έχοντας στην καρδιά και το μυαλό, τον πολιτισμό που οι ίδιοι δημιούργησαν και κράτησαν κάτω από δύσκολες συνθήκες ,ζωντανό μέσα στο χρόνο.
Στις πόλεις και τα χωριά που εγκαταστάθηκαν πρόσφυγες, παρ’ όλες τις δυσκολίες που αντιμετώπισαν πρωταρχικό τους μέλημα, η ανέγερση εκκλησίας και σχολείου, για τη διατήρηση και μεταλαμπάδευση της Ορθόδοξης χριστιανικής πίστης και την μόρφωση των παιδιών τους.
Ενώ στην συνέχεια σε κάθε πόλη και χωριό δημιούργησαν ποντιακές οργανώσεις και συλλόγους με στόχο την διατήρηση, την προβολή και τη διάδοση του πολιτισμού των προγόνων τους.
Έτσι μέσα στις οργανώσεις τους ξανά ανέστησαν τις γειτονιές, τις κοινότητες, τα χωριά και τις πόλεις που είχαν γεννηθεί, παρέχοντας υποστήριξη και αρωγή στα μέλη τους.
Στη συνέχεια οργάνωσαν θεατρικά μουσικά και χορευτικά τμήματα, στα οποία γαλουχήθηκαν τα παιδιά και τα εγγόνια τους, στην ιστορία και τις παραδόσεις του Πόντου.
Οργάνωσαν εκατοντάδες πολιτιστικές εκδηλώσεις, όχι μόνο σε κλειστές αίθουσες αλλά και σε κάθε πλατεία σε όλη την Ελλάδα, στις οποίες συμμετείχαν χιλιάδες Πόντιοι και φιλοπόντιοι.
Πραγματοποίησαν λαογραφικές, ιστορικές, πολιτιστικές ημερίδες και συνέδρια με κορυφαία τα έξι παγκόσμια συνέδρια, που οργάνωσαν από το 1982 μέχρι σήμερα ,στα οποία πήραν μέρος εκατοντάδες εκπρόσωποι ποντιακών οργανώσεων και επιστήμονες, από όλα τα μέρη του κόσμου.
Παράλληλα, σε ανάμνηση των ιερών μοναστηριών του Πόντου, που για αιώνες έπαιξαν ξεχωριστό ρόλο στην στήριξη του δοκιμαζόμενου λαού και την διατήρηση της Ορθόδοξης πίστης του, αλλά και της Ελληνικής παιδείας, ανιστόρησαν δεκάδες θρησκευτικά προσκυνήματα σε όλη την Ελλάδα και το εξωτερικό.
Κορυφαία, αυτό της Παναγίας Σουμελά, του Ιωάννη Βαζελώνα, του Αγίου Γεωργίου του Περιστερεώτα, της Παναγίας Γουμεράς, που σήμερα αποτελούν τις Αμφικτιονίες του Ποντιακού Ελληνισμού, όπου κάθε χρόνο αναβιώνουν τα πανηγύρια και οι θρησκευτικές τελετές που γίνονταν ανήμερα της γιορτής τους στον Πόντο, με τη συμμετοχή χιλιάδων πιστών.
Μέσα από όλες αυτές τις δραστηριότητες που μεταλαμπάδευσαν στις νέες γενεές, ιστορία και παράδοση αιώνων ,μένει ζωντανή η μνήμη και κρατιέται αναμμένο το καντήλι την μνημοσύνης καθώς και η φλόγα που καίει στις καρδιές όλων των Ελλήνων ποντιακής καταγωγής για την διατήρηση και την προβολή της τρισχιλιόχρονης ιστορίας του Πόντου.
ΠΙΣΤΗ ΚΑΙ ΒΙΩΜΑ ΤΗΣ ΟΡΘΟΔΟΞΙΑΣ ΟΙ ΔΙΑΧΡΟΝΙΚΕΣ ΣΥΝΙΣΤΏΣΕΣ ΤΗΣ ΧΡΙΣΤΙΑΝΙΚΗΣ ΘΕΟΛΟΓΙΑΣ ΣΤΗΝ ΟΡΘΟΔΟΞΙΑ
Ο «κεντρικός μύθος» του χριστιανισμού αφορά στην κάθοδο του Θεού στον κόσμο με την ενανθρώπισή του, την διδασκαλία του που ευαγγελίζεται τη σωτηρία του ανθρώπου και το πάθος του, που μέσω του θανάτου αίρει το χάσμα μεταξύ Κτίσης και Πλάστη.
Αυτή η Θεολογική συνιστώσα που αποτελεί για την Εκκλησία τον κανόνα της Καινής Διαθήκης, θεμελιώθηκε με την Ενανθρώπηση Του Ιησού Χριστού, αναπτύχτηκε κατά την ιστορική επίγεια πορεία Του και γονιμοποιήθηκε ευχαριστιακά –θεολογικά, στον χώρο της αρχέγονης Εκκλησίας με:
Α ) Την Προφορική παράδοση της Εκκλησίας.
Β) Την Λατρευτική παράδοση της αρχέγονης Εκκλησίας.
Γ) Την Αντιδιαστολή των αρχών της ελληνικής φιλοσοφικής και της ιουδαϊκής ηθικής ,με τις θέσεις της ηθικής στην χριστιανική θεολογία.
Δ) Την Διαχρονική δυνατότητα της Θεολογίας ,στην επανερμηνεία των όρων, ιστορία- διαχρονικότητα ,σε ευχαριστιακή –εκκλησιαστική διαχρονικότητα. Που θεμελιώνεται στο γεγονός του Μυστικού Ευχαριστιακού δείπνου και βιώνεται.
- Πρωταρχικά με την Σταύρωση, την Ανάσταση και την Ανάληψη του Ιησού.
- Στην τοπική ευχαριστιακή κοινότητα ,Την Τοπική Εκκλησία.
- Στην ασκητική, ευχαριστιακή κοινότητα.
Δεν είναι τόσο η εκτέλεση κάποιων εντολών ,όπως στον Ιουδαϊσμό, που δικαιώνει ηθικά τον άνθρωπο, αλλά η κατά χάριν συμμετοχή του στο μυστήριο του Σταυρού και της Αναστάσεως ,που ενεργείται μέσα στην Εκκλησία με τα μυστήρια της εξομολόγησης και της θείας ευχαριστίας.
Η μεγάλη ανατροπή στις ηθικές αξιώσεις του αρχαίου κόσμου προκλήθηκε από την χριστιανική επιταγή της αγάπης.
Ενώ ο Ελληνισμός πρέσβευε την ηθική της αριστείας, που είναι και ηθική άκρας ανταγωνιστικότητας και μαχών, ο χριστιανισμός προβάλλει την ηθική της αγάπης που βρίσκεται στους αντίποδες του ανταγωνισμού.
Τονίζει επίσης την αξία της συμπόρευσης με τον πλησίον, της βοήθειας προς αυτόν και την απόλυτη ει δυνατόν ταύτιση μαζί του. Ο κορμός της ευαγγελικής ηθικής βρίσκεται στον νόμο της αγάπης ,που επιτάσσει όχι μόνον συμπόνια και γνήσια αλληλεγγύη μεταξύ των συνανθρώπων ,αλλά και βιωματική ανάληψη των παθών των άλλων.
Όμως η αγάπη όπως την θέλει ο χριστιανισμός δεν είναι φυσικός νόμος, για την επίτευξη της χρειάζεται η συνδρομή της υπερβατικής αρχής. Η αγάπη όπως την θέλει ο χριστιανισμός δεν βρίσκεται στην φύση. Η φύση χαρακτηρίζεται από συνεχείς έριδες και αγώνες, από διάθεση κυριαρχίας και πόθο νίκης, όχι από πνεύμα ομόνοιας ούτε πολύ περισσότερο από πνεύμα αγάπης.
Μόνον ο Θεός που υπερβαίνει την φύση μπορεί να έχει ουσιαστική αγάπη. Και μόνον αυτός μπορεί να την χαρίσει στον άνθρωπο. Η αγάπη είναι κατά συνέπεια ένα δώρο Θεού που υπερβαίνει τις φυσικές δυνάμεις του ανθρώπου. Η αγάπη είναι προϊόν της χάριτος του Θεού.
Η ΚΑΤΑΣΤΑΣΗ ΠΟΥ ΒΙΩΝΟΥΝ ΟΙ ΝΕΟΙ ΣΗΜΕΡΑ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ
Οι βόρειοι εταίροι μας στην Ευρώπη, όπως η κ. Μέρκελ, ο κ. Νταισεμπλούμ, ο κ. Σοίμπλε,ο κ. Γιουνγκέρ, ο κ. Ντράγκι, ο κ. Σούλτς, που με την μέχρι σήμερα στάση τους δείχνουν ότι οραματίζονται και υπηρετούν μια Ευρώπη των αγορών, της οικονομικής αριστοκρατίας και των τοκογλύφων, που φοβάμαι ότι δεν διάβασαν για τις αρχές και τις αξίες που επαγγέλθηκαν οι εμπνευστές της δημιουργίας της Ενωμένης Ευρώπης , Ο Σούμαν, ο Σπινέλι, ο Μονέ ,ο Αντενάουερ ,αλλά και συνεχιστές τους, όπως ο Μπερλίγκουερ, ο Μπράντ, ο Μιτεράν, ο Καραμανλής. Δηλαδή της Ευρώπης των Λαών, της Αλληλεγγύης ,της Ισότητας, της Δικαιοσύνης, των ανθρωπίνων δικαιωμάτων, και μάλλον ακολουθούν το δόγμα, του κοινωνιολόγου Μαξ Βέμπερ και τις απόψεις των Καλβινιστών και της προτεσταντικής ηθικής, στην ανάπτυξη του δυτικού καπιταλισμού ,περί σωτηρίας της ψυχής,
«αφού κανείς δεν μπορεί να είναι σίγουρος για την μεταθανάτια σωτηρία του, μόνον ο ασκητικός βιος και η επιτυχία στον οικονομικό τομέα και ο πλουτισμός, είναι ενδείξεις που οδηγούν στην σωτηρία»,
στον χώρο της οικονομίας δημιούργησαν επιχειρηματίες και κράτη που βιώνουν η επιβάλλουν την σκληρή δουλειά ,την αποφυγή σπατάλης και την ακατάπαυστη συσσώρευση πλούτου, σαν, ένα είδος πνευματικής άσκησης και προσευχής προς τον Κύριο!!!!
Μέσα στα πλαίσια της παγκοσμιοποίησης που επιχειρούν τις τελευταίες δεκαετίες, οι γνωστές οικονομικές και πολιτικές δυνάμεις ,για να ενισχύσουν ακόμα περισσότερο τις θέσεις τους σε βάρος όλων των άλλων ,μεθοδευμένα επιχειρείται και η ισοπέδωση του πολιτισμού λαών με ιστορία αιώνων.
Μετά την ολική οικονομική και όχι μόνον, καταστροφή της χώρας μας ,τη φυγή χιλιάδων νέων σε άλλες χώρες για την εξεύρεση εργασίας και τα αβάσταχτα για τη μεγάλη πλειοψηφία των οικογενειών μας, οικονομικά μέτρα που μας έχουν επιβληθεί, από τους δανειστές, αναζητείται από όλους πολιτικούς και πολίτες η βάση πάνω στην οποία θα οικοδομήσουμε την νέα Ελλάδα της ευημερίας, της ανάπτυξης, της κοινωνικά ευαίσθητης και δίκαιης, της Εθνικά υπερήφανης.
ΟΡΘΟΔΟΞΙΑ-ΠΑΙΔΕΙΑ ΟΙ ΚΑΤΑΛΥΤΕΣ ΓΙΑ ΝΑ ΒΓΟΥΜΕ ΑΠΟ ΤΟ ΑΔΙΕΞΟΔΟ
Πιστεύω ότι πρώτιστη αρχή πάνω στην οποία πρέπει να επενδύσουμε, είναι η παιδεία που πρέπει να δώσουμε στην γενιά που μας ακολουθεί. Μια παιδεία στηριγμένη στον Ελληνοχριστιανικό πολιτισμό και την δημοκρατία τις αρχές και τις αξίες τους, για να δημιουργήσουμε πολίτες ελεύθερους , σκεπτόμενους και υπεύθυνους ,που θα γνωρίζουν και θα προβάλλουν την ιστορία και τον πολιτισμό μας ,θα σέβονται τον εαυτό τους και την διαφορετικότητα, θα αγαπούν τον πλησίον και θα απλώνουν χέρι βοήθειας και αλληλεγγύης στον δοκιμαζόμενο συνάνθρωπο.
Είναι η μόνη σίγουρη συνιστώσα που μπορεί να δημιουργήσει τις προϋποθέσεις δημιουργίας ανθρώπων ικανών να πάρουν τις τύχες της χώρας μας στα χέρια τους και να την βγάλουν από το τέλμα και το αδιέξοδο που μας έφεραν με την πολιτική της αναξιοκρατίας, του ρουσφετιού, της διαπλοκής ,του φαρισαϊσμού, της εμπορευματοποίησης αρχών και αξιών, του άκρατου πλουτισμού και της ανταγωνιστικότητας, που ακολούθησαν οι προηγούμενες γενιές.
Αγαπητοί και αγαπητές σύνεδροι
Όλοι εμείς μέσα από τις οργανώσεις που δραστηριοποιούμαστε, πρέπει να αφήσουμε τις διαφορές ,τα πάθη ,τις άγονες αντιπαραθέσεις, τις γκρίνιες και ότι άλλο χωρίζει τις προηγούμενες από μας γενιές από το παρελθόν, πίσω μας.
Να δούμε τις μας ενώνει και να αγωνιστούμε για την ενοποίηση του πολυδιασπασμένου Ποντιακού χώρου ,σε δευτεροβάθμιο και τριτοβάθμιο επίπεδο.
Παράλληλα να δουλέψουμε για να δημιουργήσουμε ένα παγκόσμιο δίκτυο νέων ανθρώπων, που θα επικοινωνεί συνεχώς μεταξύ του και θα προβάλλει, εκτός από τα ειδικότερα θέματα του Ποντιακού ελληνισμού, που όλοι μας αγωνιζόμαστε να προωθήσουμε ,αλλά και σύγχρονα θέματα που ταλανίζουν σήμερα κράτη και λαούς ,όπως.
Το προσφυγικό ζήτημα, το ζήτημα του ρατσισμού ,το πρόβλημα της ανεργίας ,των ναρκωτικών, του bulling, του περιβάλλοντος κ.α. μεταφέροντας τα διαχρονικά μηνύματα της ορθοδοξίας, της ΑΓΑΠΗΣ της ΑΛΛΗΛΕΓΓΥΗΣ και της ΙΣΟΤΗΤΑΣ, παντού.
Τότε μόνον είναι βέβαιο ότι με την δική μας συμβολή, το διαχρονικό μήνυμα του ανώνυμου ποιητή
Η ΡΩΜΑΝΙΑ ΠΕΡΑΣΕΝ – Η ΡΩΜΑΝΙΑ ΕΠΑΡΘΕΝ
Η ΡΩΜΑΝΙΑ ΚΙ ΑΝ ΕΠΕΡΑΣΕΝ – ΑΝΘΕΙ ΚΑΙ ΦΕΡΕΙ ΚΙ ΑΛΛΟ!!!
Μπορεί να γίνει πραγματικότητα, γιατί αυτό το δημιουργικό άλλο θα είμαστε όλοι εμείς.
Σας ευχαριστώ όλους από την καρδιά μου
Κασιανή Τανιμανίδου
Εκπρόσωπος του ΠΑ.Σ.Π.Ε.
Πτυχιούχος Θεολογίας και Μεταπτυχιακού στον διαθρησκειακό διάλογο Χριστιανών Μουσουλμάνων
Φοιτήτρια της ιστορίας του Ευρωπαϊκού Πολιτισμού
Μέλος της Ο.Ε. του Β’ Παγκόσμιου Συνεδρίου Ποντιακής Νεολαίας
