Η χρήση των ναρκωτικών ουσιών είναι αρρώστια. Μια πραγματική αρρώστια που επηρεάζει τον περίγυρο των ναρκομανών, αλλά αφορά άμεσα το οικογενειακό τους περιβάλλον. Ο ναρκομανής δε δύναται να ελέγξει τον εαυτό του απέναντι στον εθισμό που του προκαλεί η χρήση των ναρκωτικών.
Ο ρόλος της οικογένειας στην προσπάθεια κάθε ατόμου να απεξαρτηθεί από τον εν λόγω “εφιάλτη” είναι βαρυσήμαντος, καθώς κάθε εθισμένη προσωπικότητα έχει ανάγκη τους δικούς του ανθρώπους, οι οποίοι πρέπει να επιφορτιστούν με την ευθύνη να βοηθήσουν τον άνθρωπό τους να αναρρώσει.
Η ενημέρωση των οικείων του τοξικομανούς για τους τρόπους καταπολέμησης της μάστιγας των ναρκωτικών μέσα από ημερίδες ενημερωτικού χαρακτήρα, συνεδρίες και οικογενειακές θεραπείες μπορεί να συντείνει στην προσπάθεια της εξαρτημένης προσωπικότητας να “απεγκλωβιστεί”.
Η ηθικολογία, οι κατηγορίες, οι απειλές, η έλλειψη ψυχραιμίας και οι συνακόλουθοι τσακωμοί, απεναντίας, μόνο αρνητικό αντίκτυπο μπορούν να έχουν στην προσπάθεια απεξάρτησης. Η μόνη λύση είναι η αντιμετώπιση της πραγματικότητας, η συναίσθηση της ευθύνης κι η σωστή προσέγγιση της κατάστασης, καθώς η ενθάρρυνση από το οικογενειακό περιβάλλον μπορεί να λειτουργήσει ως το ισχυρότερο “όπλο” του ναρκομανούς στη μάχη κόντρα στην αρρώστια που τον ταλανίζει.
Όσο δύσκολο κι αν μοιάζει για τον εκάστοτε γονέα να αποδεχτεί το γεγονός ότι το παιδί του κάνει χρήση ουσιών, πρέπει να πρυτανεύσει η λογική, η ηρεμία και η αναζήτηση βοήθειας κόντρα στον πανικό, τις αλληλοκατηγορίες, τις υπερβολές, τις ενοχές και τα συναισθήματα ντροπής.
Τα προβλήματα, άλλωστε, σε κάθε οικογένεια πρέπει να λύνονται μέσα από τη συζήτηση και αυτό είναι το μέσο που πρέπει να επιστρατεύσει ο γονιός, προκειμένου να εξηγήσει στο παιδί του τις συνέπειες της χρήσης εξαρτησιογόνων ουσιών. Η συζήτηση πρέπει να αφορά αυστηρά το γονιό και το παιδί, καθώς το παν είναι να δημιουργηθεί κλίμα εχεμύθειας και εμπιστοσύνης.
Προτιμότερο, βέβαια, είναι η οποιαδήποτε συζήτηση γύρω από τα ναρκωτικά να λάβει χώρα προτού εμφανιστούν οι πρώτες ενδείξεις που σηματοδοτούν την εμπλοκή του παιδιού με τα ναρκωτικά. Να έχει προληπτικό χαρακτήρα, αλλά και να συνοδευτεί με την προτροπή να ασχοληθεί με αθλητικές δραστηριότητες, με τη θέσπιση κανόνων μέσα στην οικογένεια, αλλά και με τη δημιουργία θετικών προτύπων.
Όσον αφορά τις προαναφερθείσες “ενδείξεις”, μπορεί να είναι οι απότομες αλλαγές στη συμπεριφορά, η αντίδραση σε δύσκολες καταστάσεις με οργή ή φυγή, οι κρίσεις απογοήτευσης, η αδιαφορία για την ίδια τη ζωή, η αλλαγή στις παρέες, τα τηλεφωνήματα από αγνώστους, οι περίεργες συνήθειες στον ύπνο, η απώλεια βάρους, οι αδικαιολόγητοι εμετοί και τα ψέματα ή η τάση απόκρυψης πραγμάτων.
Ο λόγος δε που ένας έφηβος στρέφεται στα ναρκωτικά μπορεί να είναι η προσπάθειά του να ενσωματωθεί σε μία κοινωνική ομάδα, να καταπολεμήσει το άγχος, τον πόνο ή την ανία, αλλά και η έμφυτη τάση του να δοκιμάσει καινούριες εμπειρίες και να ανακαλύψει τον εαυτό του. Η εντολή “κάνε ό,τι σου λέω κι όχι ό,τι κάνω” δεν εισακούεται, συνεπώς οι γονείς οφείλουν να αποτελούν έμπρακτα σωστό παράδειγμα για τα παιδιά τους.
Εκτός από τους γονείς, η πίεση του κοινωνικού περιγύρου διαδραματίζει εξέχοντα ρόλο στη διαμόρφωση των συνηθειών ενός εφήβου. Ειδικότερα, η παρέα μπορεί να επηρεάσει το νέο και να τον ωθήσει σε ενέργειες που αντιτίθενται στη βούλησή του. Γι’ αυτό κι ο γονιός πρέπει να εξασκήσει το παιδί του, ώστε αυτό να επιβάλλει την άποψη του στην παρέα του, αλλά και να εδραιώσει σχέση εμπιστοσύνης και κατανόησης μαζί του, ώστε να του εκμυστηρεύεται οτιδήποτε αφορά τις σχέσεις του με τον κοινωνικό του περίγυρο.
Ο γονιός, βέβαια, πρέπει, εκτός από καλός συζητητής, να είναι και καλός ακροατής. Οφείλει να ακούει με προσοχή το παιδί του και να του δείξει με τη στάση του και τη συμπεριφορά του ότι θέλει να το βοηθήσει σε οποιοδήποτε πρόβλημα αντιμετωπίσει.
Σημαντικό ρόλο στην καλλιέργεια του παιδιού παίζει και η τάση του γονέα να το επαινεί για τις προσπάθειές του και να το ενθαρρύνει στην ενασχόλησή του με κάθε λογής πολιτιστικές, καλλιτεχνικές, εκπαιδευτικές και αθλητικές δραστηριότητες.
Σε τελική ανάλυση, οι γονείς οφείλουν να διαπαιδαγωγήσουν το παιδί τους με τον πρέποντα τρόπο και να το προστατεύσουν από συνήθειες οι οποίες είναι αφενός εθιστικές και αφετέρου επιβλαβείς.
Πρέπει να περιβάλουν το παιδί με αγάπη και να το κάνουν να αισθανθεί επιθυμητό, πρέπει να το αποδεχτούν όπως είναι, να του ενισχύσουν την αυτοπεποίθηση, να συνεργαστούν μαζί του στους εφηβικούς προβληματισμούς, χωρίς την τάση να το εξουσιάσουν, ενώ οφείλουν να το κοινωνικοποιήσουν ορθά, να του μιλούν για τις όποιες επαγγελματικές, κοινωνικές ή οικονομικές δυσκολίες της οικογένειας, χωρίς να δραματοποιούν την κατάσταση, αλλά και να το γεμίσουν με ιδανικά, αξίες, αισιοδοξία και διάθεση για ζωή.
Ακόμη κι αν οι ενδείξεις, ωστόσο, όπως αναλύθηκαν παραπάνω, βοηθήσουν το γονιό να αντιληφθεί ότι το παιδί του έχει ξεκινήσει τη χρήση εξαρτησιογόνων ουσιών, μόνο η ηρεμία, η ψυχραιμία, η λογική, η επαφή με ένα συμβουλευτικό σταθμό, η συζήτηση, η αλληλοβοήθεια μεταξύ των γονέων, η αντιμετώπιση της πραγματικότητας κι η αποφυγή της ηθικολογίας, των κατηγοριών, αλλά και της απραξίας μπορούν να λειτουργήσουν ως αρωγοί στην προσπάθεια του εφήβου να απεμπλακεί από τον εθισμό του στις ναρκωτικές ουσίες και να επιστρέφει στην πραγματική ζωή.
ΟΜΙΛΟΣ ΝΟΜΙΚΩΝ Σωκράτη Προβατά
Μητροπόλεως 44, Θεσσαλονίκη, 54623
ΤΗΛ. 2310270580
www.provataslaw.gr
info@provataslaw.gr
