Αρχική > Αρθρογραφία > Ονοματοδοσία του βρέφους και περίοδος λοχείας κατά την προχριστιανική περίοδο – Βίβλος και αρχαιοελληνική παράδοση – Γράφει ο Κόττης Κωνσταντίνος

Ονοματοδοσία του βρέφους και περίοδος λοχείας κατά την προχριστιανική περίοδο – Βίβλος και αρχαιοελληνική παράδοση – Γράφει ο Κόττης Κωνσταντίνος

Κοινοποιήστε το άρθρο...Share on Facebook
Facebook
Tweet about this on Twitter
Twitter
Share on LinkedIn
Linkedin
Email this to someone
email
Print this page
Print

Το ερώτημα του πότε δίνουμε το όνομα ενός νεογέννητου παιδιού, αποτελεί ένα συχνό ερώτημα των ανδρογύνων σήμερα. Αρκετοί επιτρέπουν στον ιερέα να ονοματίσει κατά την 8η ημέρα, άλλοι πάλι περιμένουν την Βάπτιση, η οποία, όμως, δεν είναι η ορθή λειτουργικά στιγμή. Βολεύει, όμως, στην διαμάχη με τα πεθερικά για το ποιανού το όνομα θα πάρει το παιδί. Ένα δεύτερο ερώτημα, ειδικά υπό το πρίσμα μιας γυναίκας η οποία εργάζεται εκτός Δημοσίου, είναι το πότε μπορεί να διαβασθεί ο σαραντισμός. Εκεί έχουμε την ιστορία με τους μισούς σαραντισμούς και διάφορα άλλα παρατράγουδα. Με το παρόν, λοιπόν, άρθρο, και καθώς ορισμένοι σκόπιμα ή από άγνοια κατηγορούν την βιβλική παράδοση ως υπαίτια για την ύπαρξη περιόδων λοχείας, θα επιχειρήσουμε να δώσουμε συγκεκριμένες απαντήσεις.

Από βιβλικής πλευράς και σύμφωνα με τις διατάξεις του Λευιτικού, μια γυναίκα μετά την γέννα θεωρείται σε κατάσταση λοχείας, δηλαδή λειτουργικά «ακάθαρτη». Μετά την έβδομη ημέρα και εφόσον το βρέφος ήταν άρρεν, προχωρούσαν σε περιτομή (Λευιτικό 12:1-3). Σε αυτήν την περίπτωση, η λοχεία συνέχιζε για άλλες 33 ημέρες, φθάνοντας, συνολικά, τις 40. Σε περίπτωση, όμως, θήλεος, το υπόλοιπο της λοχείας επεκτείνονταν στις 66 ημέρες, σύνολο, δηλαδή, 80 (Λευιτικό 12:4).

Ανάλογες πρακτικές, με παραπλήσια χρονικά όρια για την ονοματοθεσία, υπήρχαν και στην Αρχαία Ελλάδα.Σε τελετές όπως τα «Αμφιδρόμια», το νεογέννητο περιφέρονταν κυκλικά της ιεράς εστίας, οπότε και οι παρευρισκόμενοι προσκόμιζαν δώρα (Ησύχιος γραμματικός, Επιστολή προς Ευλόγιο, «Αμφιδρόμια». Βλ και σχόλιο στο «ουδ’ αμφιδρόμια», Αριστοφάνης, Λυσιστράτη, 757 στο Fr. Dubner, ScholiaGraecainAristophanemcumprolegomenisgrammaticorum[Paris: A. FirminDidot, 1843], 258.

Στην αρχαιοελληνική παράδοση, η ονοματοδοσία παρέχονταν, επίσης, λίγο μετά την γέννα, είτε κατά την 5η ημέρα, συνηθέστερα, όμως, κατά την 7η ή την 10η σεληνιακή ημέρα μετά την γέννηση, οπότε τελούνταν θυσία (Ευριπίδης, Ηλέκτρα, 652-654 και 1124-1126.). Στην ελληνική παράδοση, η ίδια η παρουσία σε γέννα καθιστούσε τους παρόντες ακάθαρτους, ακόμα και τους θεούς. Έτσι μυθολογήθηκε η Εκάτη, ως παριστάμενη, κάποτε, συγκυριακά σε ένα σπίτι όπου έλαβε χώρα μια γέννηση. Αυτό είχε ως αποτέλεσμα να μιανθεί και να οδηγηθεί σε κάθαρση δια των Καβείρων (DübnerFr. (ed.), Scholia in Theocritum; auctiora reddidit et annottatione critica instruxit, II, 12 [Paris: A. F. Didot, 1849], 19).

Η αρχαιοελληνική περίοδος καθαρισμού της λεχούς, ήταν μια άλλη παράμετρος. Κατά κανόνα απαιτούσε ένα διάστημα από τριάντα έως σαράντα δύο ημέρες, ανάλογα με το αν είχαμε άρρεν ή θήλυ, σπανιότερα είκοσι πέντε ημέρες και σε άλλες παραδόσεις σαράντα (Ιπποκράτης, Περί φύσιος παιδίου, 18.2-6). ΄Είναι χαρακτηριστικό πως ιερά της Ήρας, τα λεγόμενα «Ηραία», έφεραν 40 κίονες, παραπέμποντας στις 40 εβδομάδες κύησης και τις 40 ημέρες λοχείας και αποχής της λεχούς από τα συζυγικά καθήκοντα (Α. Οικονομοπούλου, «Η Μαιευτική και η Γυναικολογία στην Aρχαία Eλλάδα», Αρχαιολογία 102, 51. Γενικά για το θέμα βλ. Μανακίδου Ε. και Μανακίδου Φ., Εν οίκω και εν δήμω [Αθήνα: Ελληνικά Ακαδημαϊκά Συγγράμματα και Βοηθήματα, 2016], 28-31).

Λίγα πράγματα μας είναι γνωστά, για τους περιορισμούς ως προς την λατρεία, μιας γυναικός υπο καθεστώς γυναικολογικών καταστάσεων. Πέρα από μια επιγραφή του 2ου π.Χ. αιώνα από τη Λέσβο, υπάρχει και ένα σχετικό απόσπασμα από τον Ευριπίδη. Σύμφωνα με αυτό στην λατρεία της Αρτέμιδος δεν επιτρέπονταν η προσέγγιση στο βωμό σε μια λεχώ (Ευριπίδης, Ιφιγένεια εν Ταύροις, 380-384). Γνωστή είναι και η τέλεση καθαρμών ως προϋπόθεση για την μετοχή στα καβείρια (TitusLivius, AbUrbeConditaLibri, XLV, 5). Κλείνοντας θα αναφέρουμε την ζώσα, ακόμα, παράδοση των Kalash,όπου οι γυναίκες της φυλής τους,για όσο χρόνο διαρκεί η εμμηνόρροια, μεταφέρονται, προσωρινά, στο ναό της Εστίας και διαμένουν εκεί. Συγκεφαλαιώνοντας, η αντιμετώπιση της γυναίκας σε λατρευτικό επίπεδο, αποτελεί μια πανάρχαια παράδοση. Δεν έχει να κάνει με συγκεκριμένη θρησκεία, ούτε αναφέρεται σε μια υγειονομική κατάσταση, αλλά στην εμφάνιση και αποχώρηση της ψυχής από έναν άνθρωπο.

 

Κοινοποιήστε το άρθρο...Share on Facebook
Facebook
Tweet about this on Twitter
Twitter
Share on LinkedIn
Linkedin
Email this to someone
email
Print this page
Print
Στείλε μας Φωτογραφίες, Μηνύματα και Καταγγελίες στο ptolemeos@e-ptolemeos.gr

Συντάκτης: Κωνσταντίνος Κόττης

Πτυχιούχος Θεολογίας του Αριστοτελείου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης, Ιεροψάλτης, Μεταπτυχιακός φοιτητής του Ελληνικού Ανοικτού Πανεπιστημίου