Αρχική > Στήλες > Εντέχνως > Ελεύθερο Πνεύμα, γράφει ο Νικόλαος Τζιούμαρης

Ελεύθερο Πνεύμα, γράφει ο Νικόλαος Τζιούμαρης

Κοινοποιήστε το άρθρο...Share on FacebookTweet about this on TwitterShare on LinkedInShare on Google+Email this to someonePrint this page

Σπουδαίοι και σημαντικοί καλλιτέχνες υπήρξαν, υπάρχουν και θα υπάρξουν στο μέλλον. Ωστόσο κάποια πρόσωπα στην ιστορία των τεχνών, γενικότερα, όχι μόνο επηρέασαν και διαμόρφωσαν την εποχή που έζησαν αλλά και μετά το θάνατό τους το έργο και η προσωπικότητά τους συνέχισε να αποτελεί σημείο αναφοράς για τις επόμενες γενιές καλλιτεχνών. Η επιρροή που άσκησαν ήταν τέτοια ώστε η ιστοριογραφία να τους έχει θέσει ως χρονικό σύνορο το οποίο διαχωρίζει το πριν και το μετά από αυτούς. Μια τέτοια προσωπικότητα στην ιστορία της έντεχνης δυτικής μουσικής είναι και ο Μπετόβεν.

Η αξία του έργου του είναι αδιαμφισβήτητη από την εποχή ακόμα που ζούσε. Ως εκ τούτου μια ακόμα «αγιογραφία» του συνθέτη θα ήταν περιττή. Ωστόσο ένα από τα σημαντικότερα στοιχεία που διαμόρφωσαν το έργο του αλλά και την μετέπειτα εξέλιξη της μουσικής σύνθεσης γενικότερα ήταν η διεκδίκηση της αυτονομίας του ως καλλιτέχνη. Η συμβολή του στην τέχνη δεν ήταν μόνο αισθητική αλλά και κοινωνική. Ο Μπετόβεν γεννήθηκε στα τέλη του 18ου αιώνα (1770) και πέθανε στις αρχές του 19ου (1827). Η εποχή στην οποία έζησε αποτελεί το μεταβατικό στάδιο κατά το οποίο οι μουσικοί και η μουσική ξεφεύγουν από την στενή «κηδεμονία» της Αυλής και της Εκκλησίας. Μέχρι τότε οι μουσικοί μπορούσαν να εργαστούν μόνο ως αυλικοί μουσικοί υπό την δούλεψη κάποιου ηγεμόνα ή ως μουσικοί της Εκκλησίας. Αυτό είχε σαν αποτέλεσμα να δημιουργούν υπό το καθεστώς παραγγελιών και εκπληρώνοντας τα καθήκοντα τους ως υπάλληλοι.

Beethoven

Από τα μέσα του 18ου αιώνα και ύστερα η μουσική σιγά σιγά παύει να είναι προϊόν παραγγελίας και προνόμιο των ευγενών και αρχίζει να καταναλώνεται και από τη μεσαία τάξη. Το κίνητρο της σύνθεσης εξελίσσεται από τεθειμένος σκοπός σε ανάγκη έκφρασης των προσωπικών αισθημάτων και της διάνοιας του συνθέτη ως πνευματικού πλέον ανθρώπου και όχι ως έμμισθου υπαλλήλου.

Το τελικό στάδιο αυτής της εξέλιξης της κοινωνικής θέσης του συνθέτη τοποθετείτε στην ώριμη περίοδο του Μπετόβεν. Τότε που συνθέτει την τρίτη του Συμφωνία με τίτλο: «Ηρωική» (Eroica). Ο Μπετόβεν αποτελεί ορόσημο ακριβώς γιατί γι’ αυτόν είχε συντελεστεί η διάκριση μεταξύ μαστοριάς και τέχνης, κάτι που δεν είχε συμβεί λίγα χρόνια πριν για τους δασκάλους του, Μότσαρτ και Χάυντν. Ο Μπετόβεν αποτέλεσε υπόδειγμα για τους μελλοντικούς συνθέτες περισσότερο από κάθε άλλον.

Η επίδραση που άσκησε στους μεταγενέστερους συνθέτες ήταν τέτοια ώστε όλοι οι συνθέτες του 19ου και των αρχών του 20ου αιώνα να μην μπορούν να αρνηθούν την επιρροή που άσκησε πάνω τους το έργο του. Οι «32 σονάτες για πιάνο» του Μπετόβεν και το «Καλοσυγκερασμένο κλειδοκύμβαλο» του Μπαχ αποτελούν το «Ευαγγέλιο» κάθε πιανίστα μέχρι σήμερα. Πέραν του συνθετικού του έργου, ο Μπετόβεν διακρίθηκε και ως βιρτουόζος πιανίστας με ξεχωριστές δεξιότητες στον αυτοσχεδιασμό. Για την 9η και τελευταία του συμφωνία, o Nicholas Cook, ένας από τους σημαντικότερους μελετητές του έργου του Μπετόβεν, λέει: «Φαίνεται περισσότερο με μια κατασκευή από καθρέφτες που αντανακλούν και διαθλούν τις αξίες, τις ελπίδες και τους φόβους αυτών που επιζητούν να την καταλάβουν και να την εξηγήσουν».

Ο Μπετόβεν γεννήθηκε στη Βόννη και πέθανε στη Βιέννη στις 26 Μαρτίου του 1827. Χθες συμπληρώθηκαν 188 χρόνια από το θάνατό του.

 

Κοινοποιήστε το άρθρο...Share on FacebookTweet about this on TwitterShare on LinkedInShare on Google+Email this to someonePrint this page
Στείλε μας Φωτογραφίες, Μηνύματα και Καταγγελίες στο ptolemeos@e-ptolemeos.gr

Συντάκτης: Νίκος Τζιούμαρης